سنجش تراكم استخواني در زنان 69-20 ساله بندر بوشهر*

 

دکتر محمد اميري**¹ ، دکتر باقر لاريجاني² ، دکتر ايرج نبي پور³ ، دکتر سيد فضل ا... موسوي⁴ ، زهرا اميري⁵ ،

عليرضا سلطانيان⁶ ، محمد مهدي محمدي⁷ ، دکتر فاطمه بهراميان⁴ ، دکتر سيدرضا امامي⁴ ، دکتر کامبيز اسعدي⁴

^{1 استاديار پزشکي اجتماعي ، دانشکده پزشکي ، دانشگاه علوم پزشکي بوشهر}

^{2 استاد غدد درون ريز متابوليسم ، دانشکده پزشکي ، دانشگاه علوم پزشکي تهران}

^{3 استاديار غدد درون ريز متابوليسم ، دانشکده پزشکي ، دانشگاه علوم پزشکي بوشهر}

^{4 پزشک عمومي ، پژوهشگر پژوهشهاي سلامت حليج فارس}

^{5 کارشناس پرستاري ، پژوهشگر پژوهشهاي سلامت حليج فارس}

^{6 کارشناس ارشد آمار زيستي ، پژوهشگر پژوهشهاي سلامت حليج فارس}

^{7 کارشناس ارشد تغذيه ، دانشکده پزشکي ، دانشگاه علوم پزشکي بوشهر}

 

چکيده :

استئوپروز يكي از مشكلات بهداشتي جهان امروز است. اندازه گيري تراکم معدني استخوان BMD بهترين عامل پيشگويي كننده شكستگي و روشDXA  بهترين روش اندازه گيري تراكم معدني استخوان است. تعيين تراكم  استخواني و يافتن شيوع استئوپروز در جامعه ما را در اتخاذ تدابير بهينه در پيشگيري و كنترل اين «پديده خاموش قرن » ياري خواهد داد. اين مطالعه جهت سنجش تراكم معدني استخوان  در زنان 69-20 ساله بندر بوشهر و يافتن شيوع استئوپروز  بر مبناي BMD طراحي و اجرا شده است. تعداد 588 نفر از زنان 20 – 69 ساله بندر بوشهربا در نظر گرفتن معيارهاي خروج افراد از مطالعه ، به روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي از 13 منطقه جمعيتي شهر بوشهر انتخاب شدندو به روش DXA  در سه منطقه فمور (گردن،تنه و اينتر تروكانتريك) و ستون فقرات (L2-L4)  تحت انجام دانسيتومتري قرار گرفتند. در مورد هر فرد  اطلاعات دموگرافيك، مصرف دخانيات و فعاليت فيزيکي ، ميزان کلسيم و ويتامين D دريافتي روزانه، شاخص توده بدني و WHR ارزيابي شدند. ميانگين تراكم معدني استخوان  در ناحيه ستون فقرات (171/0  + -(005/1 گرم بر سانتيمتر مربع و در ناحيه استخوان ران (147/0+-)794/0 گرم بر سانتيمتر مربع بود و تراكم معدني استخوان در هر دو منطقه فوق الذكر با افزايش سن كاهش مي يافت (0001/0< P). استئوپروز و استئوپني در جمعيت مورد مطالعه با افزايش سن نيز افزايش مي يافت  (0001/0< P). شيوع استئوپني و استئوپروز در ناحيه ستون فقرات در زنان 69-20 ساله بندر بوشهر به ترتيب 9/23 درصد و 2/3 درصد و در ناحيه استخوان ران به ترتيب 5/16 درصد و 5/1 درصد به دست آمد . از ميان عوامل بررسي شده، دو عامل سن يائسگي و شاخص توده بدني (BMI) با استئوپروز و استئوپني ارتباط معني داري داشتند (001/0< P) . در يک نتيجه گيري کلي، شيوع استئوپروز و استئوپني بر اساس سنجش چگالي توده استخواني در جمعيت زنان 69-20 ساله بندر بوشهر از ساير جمعيت هاي گزارش شده در آمريکا، اروپا و تهران كمتر است.

 

واژگان کليدي : اسئوپروز ، زنان ، تراکم استخوان ، يائسگي