بررسي شيوع شكم درد راجعه و عوامل موثر بر آن در كودكان

 در بدو ورود به دبستان در بندر بوشهر

دكتر غلامرضا پولادفر ¹، دكتر مسعود منفرد² ، دكتر غلامرضا عابديني²

¹استاديار بيماريهاي كودكان و نوزادان، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشكي بوشهر

²دانش آموخته پزشکي، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشکي بوشهر

چکيده :

     شكم درد راجعه از مشكلات شايع كودكان  و نوجوانان است. علت اكثريت موارد عملكردي است. مدلهاي فرضي پاتوژتز تاثير عوامل اجتماعي، زيست شناختي و روانشناختي را در بروز آن موثر مي دانند. توجه به يافته هاي باليني و عوامل تنش زاي فيزيكي و محيطي و تقويت كننده هاي درد به تشخيص سريعتر و موفقيت درمان مي انجامند. تعداد 485 كودك 6-7 ساله (1/50% پسر و  9/49% دختر) در بدو ورود به دبستان با نمونه گيري تصادفي وارد مطالعه شدند. با والدين و كودكاني كه در شهريور ماه 1379 به پايگاههاي طرح سنجش سلامت دانش آموزان مراجعه مي كردند، مصاحبه حضوري شد و اطلاعات باتكميل پرسشنامه جمع آوري شد. در زمان تجزيه و تحليل داده ها، گروه کودکان با شکم درد بر اساس معيارهاي آپلي، با يک گروه از کودکان بدون شکم درد، بعنوان گروه شاهد مقايسه شدند.از 485 كودك 49 نفر (1/10%) براساس معيار هاي آپلي،  شكم درد راجعه داشتند كه1/9%  پسر و 2/11% دختر بودند (05/0P>)، شايعترين مکان درد در 4/67 درصد موارد در اطراف ناف بود، در 5/73 درصد موارد نيز درد بيش از يکسال طول مدت داشت. در 7/85 درصد موارد نيز کمتر از يک ساعت مدت زمان درد در هر دوره بود. در 6/30 درصد 1 -2 بار در هفته و در 7/36 درصد در 2-4 هفته يکبار، تکرار دوره هاي درد داشتند.عوامل تقويت كننده درد مثل توجه خاص به كودك هنگام بروز درد( 6/32% )و خوراندن دارو به كودك(4/71 %) در درصد قابل توجهي از والدين مشاهده شد. تعداد مراجعات به پزشك در 6/30%  موارد حداقل سه بار بود. در 4 مورد (2/18%) كيست انگل ژيارديا درآزمايشات غربالگري 22 بيمار مشاهده شد .در مورد عواملي مانند زندگي با يكي از والدين، تعويض محل سكونت، اجاره نشيني ، ميزان تحصيلات والدين و شاغل بودن مادر و تعداد فرزندان و چندمين فرزند بودن، وزن و قد كودك تفاوتي در دوگروه مشاهده نشدو تنها در "گروه بيمار" بيكار بودن پدر و سابقه سندرم روده تحريك پذير در والدين از نظر آماري بيش از گروه كنترل مشاهده شد.در يک نتيجه گيري کلي، شكم درد راجعه در بندر بوشهر مانند مناطق ديگر شيوع بالايي دارد و خصوصيات تقريبا مشابهي با ساير مطالعات دارد. بيكار بودن پدر و سابقه سندرم روده تحريك پذير با شكم درد راجعه ارتباط دارند.

واژگان كليدي: شكم درد راجعه، كودكان، تنش هاي اجتماعي- روانشناختي، سندروم روده تحريک پذير