عوامل خطر ساز بيماري هاي قلبي – عروقي در بندر بوشهر بر اساس پروژة مونيكاي سازمان جهاني بهداشت؛
پروژة قلب سالم خليج فارس
دكتر محمد اميري1، دکترسيدرضا امامی 2 دكتر ايرج نبي پور3** ، ذکتر عباس نصرتي4 ، دکتر داريوش ايران پور5 ،
عليرضا سلطانيان2، زهرا سنجيده2 ، فرامرز کوشش2
1 استاديار بخش پزشكي اجتماعی، دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي بوشهر
2 پژوهشگر مرکز پژوهشهای سلامت خليج فارس، دانشگاه علوم پزشكي بوشهر
3 استاديار بيماريهای داخلی، دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي بوشهر
4پزشک عمومي ، بسيج جامعه پزشکي استان بوشهر
5 استاديار قلب و عروق، دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي بوشهر
چكيده:
در كشورهاي در حال توسعه، به دليل فرآيند افزايش سن جمعيت ها و تغييرات تند شيوه هاي زندگي به سوي الگوهاي صنعتي، بار بيماري هاي قلبي – عروقي در اين كشورها رو به افزايش است. پروژة قلب سالم خليج فارس به منظور كاهش عوامل خطر ساز قلبي – عروقي و مرگ و مير بيماري هاي ايسكميك قلبي در شش پروژة تداخلي سامان يافته است. جهت ارزيابي و چگونگي سير طبيعي اين عوامل خطر ساز و بيماري هاي عروق كرونر قلبي در گسترة زمان، با استفاده از پروتكل پروژة مونيكاي سازمان جهاني بهداشت، 2092 نفر از افراد بالاي 25 سال بندر بوشهر، به روش خوشه اي تصادفي انتخاب شدند و با پرسشنامة استاندارد مونيكا و BRFSS آمريكا عوامل خطر ساز بيماري هاي قلبي عروقي مورد پرسش قرار گرفتند و سپس سرم ناشتاي افراد با روش اتو آناليزر جهت قند خون، سطح سرمي ليپوپروتئين ها و تري گليسريد مورد سنجش قرار گرفت. 7/97 درصد كل جمعيت مورد مطالعه داراي حداقل يك عامل خطر ساز قلبي – عروقي بودند. 3/44 درصد مردان و0/ 69 درصد زنان نيز داراي تعداد دو يا بيشتر عوامل خطر ساز بودند. شيوع عوامل خطر ساز به اين ترتيب بدست آمد: شيوع ديابت مليتوس ( قند خون ناشتا يا بالاتر يا مساوي 126 ميلي گرم در دسي ليتر) در 6/8 درصد، كلسترول تام بالا ( مساوي يا بالاتر از 240 ميلي گرم در دسي ليتر)در 24/0 درصد، HDL كلسترول پايين (كمتر از 40 ميلي گرم در دسي ليتر) در 5/61درصد ، اضافه وزن در 6/40 درصد، چاقي ( بر اساس نماية تودة بدني) در 8/26 درصد ، چاقي تنه اي در 4/59، پري فشار خون ( فشار خون سيستوليك بالاتر از 140 و دياستوليك بالاتر از 90 و يا مصرف داروهاي كاهندة فشار خون) در 5/24 درصد، مصرف دخانيات در 7/15 و عدم فعاليت فيزيكي در 1/71 درصد. اختلافي بين زنان و مردان از لحاظ ديابت و عدم فعاليت فيزيكي ديده نشد ولي زنان داراي اختلالات ليپيدي، چاقي و چاقي تنه اي بيشتري نسبت به مردان بودند. بنابراين عوامل خطر ساز بيماري هاي قلبي – عروقي در بندر بوشهر در مرزهاي شمالي خليج فارس، از الگوي همسان كلان شهر هاي مركزي ايران و اروپاي غربي و آمريكاي شمالي پيروي مي كند. از اين رو لزوم تدوين رهيافتي يكپارچه در قالب پروژه هاي تداخلي براي كاهش اين عوامل خطر ساز در گسترة جامعه به خوبي آشكار است.
واژگان كليدي: بيماري هاي قلبي – عروقي، پروژة مونيكاي سازمان جهاني بهداشت، اختلالات ليپيدي، ديابت، پري فشار خون