Persian Gulf Healthy Heart Project
|
عناوین مباحث
|
|
قلب چه شکلی است و چگونه کار میکند سایر عوامل موثر بر بیماری قلبی برنامه عملی برای داشتن قلب سالم |
| تماس با ما | سایت دانشگاه | عکس ها | گفت و گوی سلامت | مجله سلامت | صفحه اصلی |
قلب ما چه شكلی است و چگونه كار می كند ؟
تشریح قلب قلب اساساً یك پمپ عضلانی توخالی است كه بدون توقف خون را به سراسر بدن پمپ می كند. اگر چه قلب چندان بزرگتر از مشت دست نیست ولی در طول مدت عمر در حدود 300 میلیون لیتر را پمپ می كند. رگهای خونی بزرگی كه به قلب متصل اند، خون را به ریه ها و بدن می برند و بازمی گردانند، رگهای خونی كوچكتری كه روی سطح قلب قرار دارند، غذا و اكسیژن را به آن رسانده و محصولات دفعی از قبیل دی اكسیدكربن را از آن خارج می كنند. - در داخل قلب، چهار بخش یا محفظه جداگانه وجود دارد، سمت راست قلب كه از دهلیز راست و بطن راست تشكیل می شود، خون كم اكسیژن را دریافت می كند. درسمت چپ قلب، دهلیز چپ و بطن چپ خون تازه و پر اكسیژن را دریافت می كند.
- قلب بین دو ریه بر روی دیافراگم ( ورقه عضلانی گنبدی شكلی كه سینه و شكم را از هم جدا می كند ) قرار دارد. در حدود دو سوم قلب در سمت بدن قرار دارد، ماهیچه قدرتمند قلب به طور مداوم منقبض می شود و خون را از قلب به دیگر قسمت های بدن می راند. این نوع خاص ماهیچه هیچگاه خسته نمی شود و فقط در قلب وجود دارد.
تپش قلب و سرعت آن - قلب در تمام مدت عمر با سرعت بیش از یك بار در ثانیه می تپد. خون از رگهای خونی كه سیاهرگ نامیده می شوند به درون قلب می ریزد. ماهیچه قلبی خون را به سختی فشرده و خون تحت فشار به درون رگهای دیگری كه به سرخرگ موسومند رانده می شود. همانگونه كه ذكر گردید قلب از نوع خاصی ماهیچه ساخته شده است كه هیچگاه خسته نمی شود. این ماهیچه 60 تا 80 بار در دقیقه فشرده و رها می شود. وقتی كه ورزش می كنیم. این رقم می تواند تا 100 بار در دقیقه افزایش یابد.
ارتباط قلب و رگهای خونی خون وقتی كه از قلب خارج می شود به همه جا نمی ریزد. بلكه به آرامی وارد لوله هایی بنام رگهای خونی می شود. نخست خون به داخل لوله هایی بنام سرخرگها جریان می یابد. سرخرگهایی كه قلب را ترك می كنند، لوله های ضخیمی هستند. بزرگترین آنها (( آئورت)) نام دارد كه قطر آن 5/2 سانتیمتر ( یا یك اینچ) است، سرخرگها بلافاصله به لوله های كوچكتر زیادی تقسیم و شاخه شاخه می شوند. این رگهای خونی، خون را به همه قسمتهای بدن حمل می كنند. هر چه از قلب دورتر می شوند، رگهای خونی بیشتری و با اندازه های كوچكتری وجود دارد. باریكترین رگهای خونی مویرگها نام دارند كه آنقدر كوچك هستند كه برای دیدن آنها نیاز به میكروسكوپ هست. مویرگها به یكدیگر ملحق می شوند و رگهای بزرگتری را بوجود می آورند. این رگها خون را به سمت قلب بر می گردانند. این رگها سیاهرگ نامیده می شوند، هر چه به سمت قلب نزدیكتر می شوند. تعدادشان كمتر و اندازه شان بزرگتر می شود. بزرگترین سیاهرگها، خون را به داخل قلب تخلیه می كنند. در واقع رگها خون بدن را دریك چرخه حمل می كنند. سرخرگها خون را از قلب دور می كنند، مویرگها به قسمتهای مختلف بدن خون رسانی می كنند، سیاهرگها خون را به قلب برمی گردانند، قلب و رگهای خونی را سیستم گردش خون می نامند. كه موجب گردش خون در تمام بدن می شوند در واقع قلب بهترین پمپی است كه در این امر دخالت دارد.
انواع دریچه های قلبی دریچه های داخل قلب از جریان اشتباه خون در بدن جلوگیری می كنند. این دریچه ها از قطعات بافتی زبانه مانندی ساخته شده اند. اگر خون در جهت عكس جریان یابد، جریان معكوس با این قطعه ها برخورد می كند و آنها را وادار می سازد كه بسته شده و مجرا را ببندند. دریچه های دو لتی و سه لتی از جریان معكوس خون و بازگشت خون به داخل قلب جلوگیری می كنند.
دریچه نیم هلالی قلب دو دریچه نیم هلالی دارد. این دریچه ها در خروجی قلب واقع شده اند تا از بازگشت خون به درون قلب پس از پمپ شدن آن به خارج جلوگیری كنند. یكی از این دریچه ها از بازگشت خون از سرخرگ ریوی ( رگ بزرگی كه خون را به ریه ها می برد) جلوگیری می كند. دریچه دیگر از بازگشت خون در آئورت ( سرخرگ اصلی بدن، كه برای ارسال به بدن است) جلوگیری می كند. عملكرد دریچه نیم هلالی محفظه تحتانی قلب منقبض می شود وخون را از طریق دریچه نیم هلالی واقع در خروجی قلب بیرون می راند، فشار بالای خون سه قطعه انعطاف پذیر واقع در دریچه را باز می كند و این امكان را فراهم می سازد كه خون از قلب خارج شود و وقتی كه قلب بین دو تپش استراحت می كند، خون شروع به بازگشت به درون قلب می كند، این جریان معكوس سه محفظه را پر می كند و موجب بسته شدن آنها می شود.
دریچه دهلیزی – بطن دو دریچه در قلب وجود دارد كه بازگشت خون از محفظه های پایین قلب به درون محفظه های فوقانی جلوگیری می كند. دریچه دو لتی در سمت چپ قلب قرار دارد. در سمت راست دریچه های سه لتی قرار دارند. عملكرد دریچه دو لتی وقتی كه خون از محفظه فوقانی قلب به محفظه تحتانی آن جریان می یابد از دریچه قیفی شكلی دو لتی عبور می كند. جریان خون در جهت درست هنگام استراحت قلب بین دو تپش به آسانی از این دریچه عبور می كند، وقتی كه محفظه تحتانی منقبض می شود، خون شروع به جریان در جهت عكس می كند و با برخورد با قطعه های بافتی دریچه موجب بسته شدن آن می شود، طنا بهای متصل به این قطعات مانع از برگشتن كامل آنها می شوند.
نقش هر یك از حفرات قلب در سیكل قلبی- دهلیز چپ :
خون حاوی
اكسیژن زیاد و دی اكسید كربن كم از ریه ها و از طریق وریدهای ریوی - بطن چپ :
با انقباض
بطن چپ خون از طریق دریچه آئورت و شریان آئورت به تمام - دهلیز راست : خونی كه از بافت های بدن كه حاوی اكسیژن كم و دی اكسید كربن زیاد می باشد از طریق وریدهای اجوف تحتانی و فوقانی به دهلیز راست وارد می شود و از میان دریچه سه لتی یا تریكوسپید به بطن هدایت می شود. - بطن راست : با انقباض بطن راست خون از طریق دریچه ریوی و شریان ریوی به داخل ریه ها انتقال یافته تا در آنجا تبادل اكسیژن و دی اكسید كربن صورت گیرد.
صداهای قلباگر با گوشی پزشکی كه به آن استتوسكوپ می گویند به قلب خودمان گوش دهیم متوجه می شویم كه با هر ضربان دو صدا شنیده می شود. اولین صدا كه شبیه « پوم» است مربوط به آغاز انقباض عضله قلب یا سیستول می باشد كه به علت بسته شدن دریچه های دو لتی و سه لتی است. دومین صدا مربوط به بسته شدن دیچه های آئورت و شریان ریوی است و شبیه « تاک» می باشد و در ابتدای دیاستول یا مرحله استراحت قلب شنیده می شود. اگر دریچه های قلب آسیب دیده باشند صداهای دیگری كه اصطلاحاً سوفل گفته می شود، شنیده می شود. البته وجود این سوفل ها همیشه دلیل بر بیماری نیست.
چگونه قلب به طور منظم منقبض می شود؟ انقباض منظم قلب به دلیل وجود بافت ویژه ای است كه سیستم هدایتی قلب نامیده می شود و شامل: بخش های زیر می باشد: 1 – گره سینوسی - دهلیزی یا گره پیشاهنگ 2 – گره دهلیزی – بطنی 3 – بافت پوركنژ
در هر دقیقه به طور متوسط گره سینوسی – دهلیزی كه در دهلیز راست قرار دارد 72 موج تحریكی را به عضلات دهلیزها و از طریق گره دهلیزی- بطنی و سیستم پوركنژ به عضلات بطن می فرستد كه این امواج موجب انقباض منظم و ریتمیك قلب می شود.
|
|||||
