

Persian Gulf Healthy Heart Project
|
عناوین مباحث
|
|
قلب چه شکلی است و چگونه کار میکند سایر عوامل موثر بر بیماری قلبی برنامه عملی برای داشتن قلب سالم |
| تماس با ما | سایت دانشگاه | عکس ها | گفت و گوی سلامت | مجله سلامت | صفحه اصلی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
عوامل خطر اصلیبیماری قلبی
اولین قدم برای ایجاد تغییر در وضعیت قلب تان داشتن یک ارتباط مناسب و نزدیک با پزشک است ولی برای ایجاد تغییرات دائمی نیازمند آموختن مطالبی هستید. این مطالب شامل بیما ری قلبی و نوع رفتارها و شرایطی است كه میتواند میزان خطر شما را افزایش دهد. موضوع درباره قلب شماست و شما در قبال آن مسئول هستید. مطالب بعدی اصول اولیه ای در مورد عوامل خطر بیماریهای قلبی است. با این مطالب می آموزید که چگونه این عوامل سلامت قلب زنان را به خطر می اندازند.
سیگار كشیدن
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
سیستولی |
دیاستولی |
|
طبیعی |
كمتر از 120 |
كمتر از 80 |
|
مقادیر مرزی |
139-120 |
89-80 |
|
هیپرتاسیون |
140 یا بالاتر |
90 یا بالاتر |
فشار خون بالا اولین عامل خطر برای نارسایی احتقانی قلب است. نارسایی قلب تهدیدی برای سلامت زندگی است. نارسایی زمانی رخ میدهد که قلب نتواند خون كافی مورد نیاز بدن را پمپ كند.در این مواقع مایع اضافی شروع به نشت كردن در ریه ها كرده خستگی، ضعف و تنفس را مشكل میسازد.
برای پیشگیری از نارسایی احتقانی قلب و سكته مغزی شما باید فشارخون خود را تا حد کمتر از 90/140 كنترل كنید. اگر فشارخون شما بالاتر از آن است با پزشك درمورد شروع یا تغییر داروها و اصلاح شیوه زندگیتان صحبت كنید.
برای پیشگیری از بروز نارسایی احتقانی قلب کنترل وزن بسیار مهم است. حتی اضافه وزن متوسط نیز می تواند خطر بیماری قلبی را افزایش دهد.
اما اعداد حق مطلب را ادا نمیکنند. برای مثال اگر شما هیپرتاسیون دارید هنوز خطر حمله قلبی و سكته مغزی یا نارسایی قلبی در شما بالاست. در صورتیکه فشارخون سیستولی شما ( عدد اول ) مساوی یا بالاتر از 140 است حتی در حالیکه فشارخون دیاستولی طبیعی دارید، احتمال ابتلاای شما به بیماری قلبی یا كلیوی زیاد است.
با شروع 55سالگی احتمال ابتلا زنان به فشارخون بالا زیاد است. اگر فشارخون سیستولی شما بالا میباشد نیاز به اقداماتی برای كنترل آن دارید. فشارخون بالا را میتوان به دو طریق اصلاح شیوه زندگی و استفاده از دارو کنترل نمود.
اگر فشارخون شما زیاد بالا نیست و اضافه وزن دارید ممكن است بتوانید با كاهش وزن و تغییر در عادات غذایتان آن را بطور كامل اصلاح كنید. یك الگوی غذای مخصوص كه کفات (کنترل فشارخون از راه تغذیه) نامیده می شود می تواند به شما كمك كند تا فشارخونتان را كاهش دهید.
تاكید این رژیم غذایی بر روی میوه ها و سبزیها، غذاهایی از حبوبات یا غلات و محصولات كم چربی است. این رژیم سرشار از كلسیم، پتاسیم، منیزیم، پروتئین و فیبر است و میزان چربی اشباع، كل چربی و كلسترول آن كم است. در ضمن شیرینی و گوشت قرمز و محتوی قند آن نیز محدود است.
اگر از این رژیم استفاده كنید و سدیم كم مصرف كنید می توانید بیشتر فشارخونتان را كاهش دهید. سدیم ماده ای است كه روی فشارخون موثر است. سدیم عنصر اصلی نمك بوده و در بسیار از غذاهای پرورده مثل سوپ ها، غذاهای آماده، نان و كراكل وجود دارد.

اگر فشارخون شما علیرغم اصلاح شیوه زندگیتان بالا باقی مانده است ممكن است برایتان دارو تجویز شود. اصلاح شیوه زندگی به عملكرد موثر تر دارو كمك می كند. در حقیقت اگر شما در اصلاح رفتارهای روزانه تان موفق شوید ممكن است بتوانید میزان مصرف دارویتان را كاهش دهید. مصرف دارو برای پایین آوردن فشارخون می تواند احتمال سكته مغزی و حمله قلبی ونارسایی احتقانی قلب و بیماری كلیوی را در شما پایین بیاورد. اگر با مصرف یک دارو دچار عوارض جانبی نامطلوب آن شدید از پزشك بخواهید مقدار مصرف یا نوع دارو را تغییر دهد.
یادآوری : بسیار مهم است كه داروها را طوری كه پزشك تجویز میكند مصرف كنید. قبل از اینكه مطب پزشك را ترك كنید مطمئن شوید دستورات دارویی را دقیقاً متوجه شده اید.
سكته مغزی:علائم خطر را بدانید
سكته مغزی یك اورژانس پزشكی است. اگر شما یا یکی از آشنایانتان دچار سكته مغزی شود لازم است وی را هرچه سریعتر به بیمارستان برسانید. برای تشخیص سکته مغزی لازم است با علایم آن آشنا باشید. شروع درمان در طی 60 دقیقه اول می تواند از بروز ناتوانیهای بعدی پیشگیری كند.
علائم اصلی سكته مغزی
در صورت بروز این علایم به سرعت به اورژانس اطلاع دهید
کلسترول خون بالا :
كلسترول خون بالا یك عامل خطر مهم دیگر بیماریهای قلبی است كه قابل تغییر است. همه زنان بایستی سطح كلسترول خونشان را پایین نگه دارند تا شانس پیشرفت بیماری قلبی یا حمله قلبی را كاهش دهند .
اگر شما قبلاً بیماری قلبی داشته اید این نكته بسیار مهم است كه با كاهش دادن میزان كلسترول خون خود ، خطر حمله قلبی را در خود بكاهید. زنانی كه دیابت دارند نیز خطر بالایی برای ابتلا به سکته قلبی دارند. اگر دیابت دارید بایستی اقداماتی را برای کنترل كلسترول و قندت خونتان انجام دهید.
گرچه کلسترول خون زنان غالبا پایینتر از مردان است ولی در فاصله سنی 45 تا 55 سالگی سطوح كلسترول خون زنان شروع به افزایش می كند و این افزایش در زنان بیشتر از مردان است. بعد از سن 55 سالگی این تفاوت در میزان كلسترول در بین خانمها و آقایان بیشتر می شود .
با اینکه خطر كلی بیماریهای قلبی در سنین بالا برای زنان كمتر از مردان می باشد ولی بالا بودن سطح كلسترول خون زنان احتمال پیشرفت بیماریهای قلبی را در آنان بیشتر میکند.
كلسترول خوب/ کلسترول بد!
بدن انسان به طور طبیعی به كلسترول نیاز دارد ولی تمام كلسترولی را كه نیاز دارد خودش می سازد. با گذشت سالها، كلسترول و چربی اضافی كه در خون گردش می كنند بر روی دیواره رگهایی كه خون قلب را تامین می كنند رسوب می كنند. این امر باعث می شود سرخرگها باریكتر شوند در نتیجه خون كمتری به قلب برسد. خون، اكسیژن را به قلب حمل می كند و اگر خون حاوی اكسیژن به مقدار كافی به قلب نرساد ممكن است دچار درد قفسه سینه شوید . اگر تامین خون بخشی از قلب بطور كامل قطع شود سکته قلبی رخ میدهد.
كلسترول در خون در قالب بسته هایی بنام لیپوپروتئین گردش می كند. قسمت اعظم کلسترول خون توسط لیپوپروتئینی به نام لیپوپروتئین با وزن كم (LDL) حمل می شود. كلسترول بسته بندی شده در LDL كلسترول بد نامیده می شود زیرا مقدار زیاد LDL در خون می تواند باعث رسوب كلسترول در دیواره رگها و انسداد آنها شود.
نوع دیگر كلسترول لیپوپروتئین با وزن زیاد (HDL) نام دارد كه به عنوان كلسترول خوب شناخته می شود HDL به برداشت كلسترول از خون كمك می كند و از رسوب آن در سرخرگها جلوگیری می كند .
همه زنانی که 20 سال یا بیشتر سن دارند بایستی میزان كلسترول خونشان را اندازه گیری كنند. این آزمایشات شامل کلسترول سرم، HDL، LDL و تری گلیسرید است. برای انجام این آزمایش باید همانگونه که قبلا گفته شد ناشتا باشید.
كلسترول كل خون مجموع مقادیر كلسترول در همه لیپو پروتئین های شمـاسـت كـه شامل LDL و HDL می باشد. خوشبختانه در حال حاضر امکان اندازه گیری کلسترول و حتی LDL و HDL در اکثر نقاط ایران مهیاست.
ایده آل آن است که سطح LDL خونتان کمتر از 100 میلی گرم در سی لیتر باشد. (سطح كلسترول بصورت میلی گرم در سی لیتر اندازه گیری می شود .) ولی اگر کلسترول خون شما کمی بالاتر از این باشد هم قابل قبول است. همانطور كه در صفحه بعد مشاهده می كنید سطوح LDL به چهار گروه تقسیم می شود. هر چه مقدار LDL شما بالاتر باشد خطر بیماری قلبی در شما بیشتر است . دانستن مقدار LDL خونتان مهم است زیرا نوع درمانی را كه نیاز دارید تعیین می كند .
سطوح كلسترول خون و خطر بیماریهای قلبی
| سطوح كلسترول كل | گروه |
| كمتر از 200 میلی گرم دردسی لیتر | مطلوب |
| 239-200 میلی گرم در دسی لیتر | حدمرزی بالا |
| 240 میلی گرم در دسی لیتر و بیشتر | بالا |
| سطوح كلسترول LDL | گروه |
| كمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر | ایده آل |
| 129-100 میلی گرم در دسی لیتر | نزدیك به ایده آل/ بالای ایده آل |
| 159-130 میلی گرم در دسی لیتر | حد مرزی بالا |
| 189-160 میلی گرم در دسی لیتر | بالا |
| 190 میلی گرم در دسی لیتر |
خیلی بالا |
سطوح كلسترول HLD
سطوح كلسترول HDL كمتر از 40 میلی گرم در دسی لیتر یك عامل خطر بزرگ برای بیماریهای قلبی است ولی اگر بالاتر از 60 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر باشد میتواند مانع از سکته های قلبی شود.
تری گلیسیرید نوع دیگری چربی است كه در خون و غذا وجود دارد . تری گلیسیرید در كبد تولید می شود. وقتی الكل مصرف می كنید یا مقدار زیادی كالری دریافت می كنید كبد شما تری گلیسیرید بیشتری تولید می كند .
تحقیقات اخیر نشان داده است كه سطوح تری گلیسیرید در حد مرزی بالا (190-150 میلی گرم دردسی لیتر) یا بالا ( 200 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر ) خطر بیماری قلبی در شما را افزایش می دهد. برای كاهش سطوح تری گلیسیرید خون پزشكان رژیم غذایی با چربی كم اشباع شده و كم كلسترول و محدودیت مصرف كربوهیدرات را توصیه می كنند. همچنین این نكته مهم است كه وزنتان را كنترل كنید. تحرك بدنی و فعالیت بیشتری داشته باشید و از مصرف الكل و سیگار اجتناب كنید. البته بعضی اوقات هم نیاز به مصرف دارو است .
خطر بیماری قلبی و LDL شما
بطور كلی هر چه سطوح LDL شما بیشتر باشد و عوامل خطر بیشتری داشته باشید احتمال پیشرفت بیماری قلبی یا بروز سکته قلبی در شما بیشتر می شود. کسانی که بیشتر در معرض خطر بیماری قلبی قرار دارند میبایست سطح LDL خود را پایین تر از بقیه نگه دارند. پس در اینجا می پردازیم به اینكه چگونه LDL ایده آلتان را تعیین كنید .
گام اول : عوامل خطر خود را بشمارید عوامل خطر بیماری قلبی كه برروی LDL ایده آل شما اثر می گذارد به شرح زیر است . ببینید و بررسی كنید كه شما چند تا از عوامل خطر زیر را دارید.
(اگرچه وزن بالا و نداشتن تحرك بدنی در این لیست آورده نشده است ، اینها شرایطی هستند كه خطر شما را برای بیماری قلبی بالا می برند و نیاز به اصلاح دارند. )
- مصرف سیگار
- فشارخون بالا( اگر فشار شما بالاتر از90/140 میلیمتر جیوه بوده یا برای فشارخونتان دارو مصرف میکنید.)
- كلسترول HDL پایین ( كمتر از 40 میلی گرم در دسی لیتر )
- سابقه خانوادگی بیماری قلبی (در صورت ابتلای پدر یا برادرتان به بیماری قلبی قبل از 55 سالگی و مادر یا خواهرتان قبل از 65 سالگی)
- سن بیشتر از 55 سال
گام دوم : نمره خطر خود را محاسبه كنید
اگر شما دو یا چند عامل خطر بالا را دارید بایستی نمره خطر خود را محاسبه كنید. این نمره احتمال سکته قلبی شما را در ده سال آینده نشان می دهد. برای محاسبه نمره خطر خود به بحث « چگونه خطر را در خود تخمین می زنید » مراجعه كنید.
گام سوم: گروه خطر خود را پیدا كنید
برای برآورد میزان خطر خود از جدول زیر استفاده كنید.
|
ردیف |
عوامل خطری که دارید |
میزان خطر |
|
1 |
بیماریهای قلبی ، دیابتیا نمره خطر بیشتر از 20 درصد* |
بسیار پر خطر
|
|
2 |
دو عامل خطر یا بیشتر و یك نمره خطر 20-10% |
پر خطر
|
|
3 |
دو عامل خطر یا بیشتر و یك نمره خطر كمتر از 10% |
خطر متوسط
|
|
4 |
یك عامل خطر یا هیچی |
نسبتا کم خطر |
* قرار گرفتن در این گروه به این معنی است كه بیش از 20 نفر از بین 100 نفر در این گروه در 10 سال آینده خطر حمله قلبی خواهند داشت.
تعدادی از زنان گروهی از عوامل خطر را دارند که در مجموع « سندروم متابلیك » نامیده میشوند. سندروم متابولیک اغلب با اضافه وزن، چاقی و نداشتن تحرك بدنی مرتبط است. این دسته عوامل خطر بدون توجه به سطح كلسترول LDL شما خطر بیماری قلبی را در شما افزایش می دهد.
اگر زنان 3 یا بیش از 3 شرط از شرایط زیر را داشته باشند سندروم متابلیك دارند :
- اندازه دور كمر بیشتر از 5/87 سانتیمتر ( 35 اینچ )
- تری گلیسیرید 150 یا بیشتر
- سطح HDL كمتر از 50
- فشارخون 85/130 یا بیشتر ( در هربار اندازه گیری )
- قندخون 110 یا بیشتر
اگر شما سندروم متابلیك دارید بایستی نمره خطر و گروه خطر خود را مطابق با آنچه در بالا ذكر شد محاسبه كنید.
اما از آنجائی كه داشتن سندروم متابلیك به خطرات می افزاید بایستی تلاش زیادی کنید تا به LDL ایده آل خود برسید و آن را حفظ كنید. در عین حال بر كنترل وزن و تحرك بدنی تاكید كنید تا عوامل خطر سندروم متابلیك را تصحیح نمایید.
LDL مطلوب شما
هدف اصلی درمان كم كردن كلسترول اینست كه سطوح LDL شما را به حدی كم شود كه خطر بیماری قلبی یا حمله قلبی را كاهش دهد. هر چه گروه خطر شما بالاتر باشد LDL ایده آل شما پایینتر خواهد بود. برای یافتن LDL ایده آل شخصی خود جدول زیر را ببنیید.
|
|
گروه خطر |
LDL ایده آل شما |
|
1 |
بسیار پر خطر |
كمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر
|
|
2 |
پر خطر |
كمتر از 130 میلی گرم در دسی لیتر
|
|
3 |
خطر متوسط |
كمتر از 130 میلی گرم در دسی لیتر
|
|
4 |
نسبتا کم خطر |
كمتر از 160 میلی گرم در دسی لیتر
|
چگونه LDL خود را كاهش دهید.
دو راه اصلی كاهش كلسترول LDL شما وجود دارد : از طریق تغییر در شیوه زندگی به تنهایی یا از طریق دارو همراه با تغییر در شیوه زندگی. بسته به گروه خطری كه در آن قرار دارید استفاده از این درمانها متفاوت است. برای اطلاع از بهترین برنامه درمانی جهت گروه خطر خود به مبحث « كلسترول خون بالا : آنچه شما نیاز دارید بدانید » مراجعه كنید.
تغییر در شیوه زندگی
یك روش درمانی مهم "تدشیز" نام دارد. تدشیز مخفف تغییرات درمانی در شیوه زندگی است. تدشیز شامل یك رژیم غذایی كاهنده كلسترول ، فعالیت بدنی منظم و تصحیح وزن بدن است. هر زنی كه به کاهش كلسترول LDL نیاز دارد بایستی از این برنامه استفاده كند. برای زنانی كه سندروم متابلیك دارند كاهش وزن و فعالیت بدنی منظم بسیار مهم است.
استفاده از دارو
اگر پس از انجام تغییرات در شیوه زندگی سطح كلسترول LDL شما همچنان خیلی بالا باقی ماند ممكن است نیاز باشد كه از دارو استفاده كنید. اگر شما به دارو نیاز دارید حتماً دارو را همزمان با تغییر در شیوه زندگی بكار ببرید . این حالت باعث می شود كه مقدار دارو تا حد ممكن كم باشد و خطر عوارض را كم خون كند . در کنار این موضوع لازم است عوامل خطر بیماریهای قلبی عروقی شامل فشارخون بالا ، دیابت و مصرف سیگار را كنترل كنید
اضافه وزن
برای رسیدن به عمر طولانی داشتن وزن مناسب الزامی است. متاسفانه میزان چاقی و اضافه وزن در کشور ما رو به افزایش است. مطالعه قند و لیپید تهران نشان داد 57.6% از زنان بالای 20 سال اضافه وزن دارند و 29.5% آنان چاق هستند. ( در مورد تفاوت اضافه وزن و چاق بعدا صحبت خواهیم کرد)
هرچقدر چاقتر باشید احتمال ابتلایتان به بیماری قلبی بیشتر است. اضافه وزن خطر سکته مغزی، نارسایی احتقانی قلب، بیماریهای کیسه صفرا، آرتریت، مشکلات تنفسی و سرطانهای پستان، کولون و سایر سرطانها را افزایش میدهد.
اضافه وزن نه تنها خود باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی میگردد بلکه با افزایش احتمال ابتلا به دیابت، فشارخون و کلسترول بالا نیز خطر بیماری قلبی را افزایش میدهند.
آیا لازم است وزن خود را کاهش دهید؟
ما بررسی این موضوع را در 3 گام به شما می آموزیم. ابتدا بایست شاخص توده بدنی خود را که به آن BMI هم گفته میشود محاسبه کنید. برای این کار میتوانید از جدول زیر استفاده کنید. شاخص توده بدنی 18.5 تا 24.9 طبیعی است. مقادیر 25 تا 29.9 اضافه وزن نامیده میشود و بالاتر از 30 را چاق مینامیم. کسانی که بر اساس این تعریف اضافه وزن داشته یا چاق باشند در خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری قلبی هستند.

گام اول- محاسبه شاخص توده بدنی
|
BMI |
45 |
50 |
55 |
60 |
65 |
70 |
75 |
80 |
85 |
90 |
|
155 |
18.7 |
20.8 |
22.9 |
25.0 |
27.1 |
29.1 |
31.2 |
33.3 |
35.4 |
37.5 |
|
160 |
17.6 |
19.5 |
21.5 |
23.4 |
25.4 |
27.3 |
29.3 |
31.3 |
33.2 |
35.2 |
|
165 |
16.5 |
18.4 |
20.2 |
22.0 |
23.9 |
25.7 |
27.5 |
29.4 |
31.2 |
33.1 |
|
170 |
15.6 |
17.3 |
19.0 |
20.8 |
22.5 |
24.2 |
26.0 |
27.7 |
29.4 |
31.1 |
|
175 |
14.7 |
16.3 |
18.0 |
19.6 |
21.2 |
22.9 |
24.5 |
26.1 |
27.8 |
29.4 |
|
180 |
13.9 |
15.4 |
17.0 |
18.5 |
20.1 |
21.6 |
23.1 |
24.7 |
26.2 |
27.8 |
|
185 |
13.1 |
14.6 |
16.1 |
17.5 |
19.0 |
20.5 |
21.9 |
23.4 |
24.8 |
26.3 |
|
190 |
12.5 |
13.9 |
15.2 |
16.6 |
18.0 |
19.4 |
20.8 |
22.2 |
23.5 |
24.9 |
تفسیر شاخص توده بدنی
وزن طبیعی : شاخص توده بدنی بین 5/18 تا 9/24 است. وضعیت فعلی تان خوب است. سعی كنید كه وزنتان افزایش پیدا نكنید.
اضافه وزن : شاخص توده بدنی بین 9/29 – 25 است. مراقب باشید كه وزنتان اضافه نشود بویژه اگر اندازه دور كمرتان زیاد است اگر دو یا چند عامل خطر برای بیماری قلبی دارید و اضافه وزن دارید یا اندازه دور كمرتان زیاد است بایستی وزنتان را كم كنید .
چاق : شاخص توده بدنی 30 یا بیشتر است. بایستی وزنتان را كم كنید. وزنتان را به آرامی در طی یك هفته بین ( حدود 250 گرم تا یك كیلوگرم ) كاهش دهید. درصورتیكه به كمك نیاز دارید با پزشك خود یا یك متخصص تغذیه صحبت كنید .
گام دوم – اندازه گیری دور کمر
دومین گام این است كه دوركمر خود را اندازه بگیرید در زنان اندازه دور كمر بیش از 87.5 سانتی متر خطر بیماری های قلبی را زیاد می كند.
برای اندازه گیری صحیح دوركمر خود بایستید و با یك نوار دوركمرتان را درست در بالای استخوانهای لگن اندازه بگیرید. بعد از اینكه نفستان را بیرون دارید دور كمر را اندازه بگیرید.
گام سوم – بررسی عوامل خطر بیماری قلبی
گام آخر برای تعیین اینكه آیا نیاز دارید كه وزنتان را كم كنید این است كه عوامل خطر بیماریهای قلبی را در خود بیابید. این نكته مهم است كه بدانید آیا شما موارد زیر را دارید : فشارخون بالا – كلسترول LDL بالا ، كلسترول HDL كم تری گلیسیرید بالا ، قندخون بالا ، سابقه خانوادگی بیماریهای قلبی در سنین پایین ، نداشتن تحرك و فعالیت بدنی ، مصرف سیگار سن 55 سال یا بیشتر یا حول و حوش یائسگی ، هم از عوامل خطر دیگر در بیماریهای قلبی عروقی هستند اگر شما شرایط سندروم متابلیك را دارید خطر بیماری قلبی در شما بالاست . اگر شما مطمئن نیستید كه آیا بعضی از این عوامل خطر را دارید با پزشك خود مشورت كنید .
اگر شما این سه گام را بردارید می توانید از این اطلاعات جهت تصمیم گیری برای کاهش وزنتان استفاده كنید. نکات زیر مواردی را که نیاز به کاهش وزن وجود دارد را به شما نشان میدهد. باید ذکر کنیم که مشورت با پزشک نیز در کنار این محاسبات الزامی است.
- اگر اضافه وزن دارید و دو عامل خطر یا بیشتر دارید یا اگر چاق هستید بایستی وزن كم كنید .
- اگر اضافه وزن دارید اندازه دوركمرتان بیش از 5/87 سانتی متر است و دو عامل خطر یا بیشتر دارید بایستی وزن كم كنید .
- اگر اضافه وزن دارید اما دوركمرتان خیلی زیاد نیست و بیش از دو عامل خطر دارید بایستی مراقب باشید وزنتان بیشتر نشود .
تغییرات كوچك باعث ایجاد تفاوتهای بزرگ می شود
اگر نیاز به کاهش وزن دارید بهتر است بدانید كاهش وزن حتی به مقدار كم ( فقط 5 تا ده درصد وزن كنونی تان) به کاهش خطر بیماریهای قلبی كمك می كند. بهترین راه برای كاهش وزن ( به مقدار زیاد ) این است كه تدریجی باشد. اینچنین کاهش وزنی از طریق فعالیت بدنی و خوردن یك رژیم غذایی متعادل كم كالری و كم چربی امکانپذیر است .
برای تعدادی از زنان خطر ابتلا به بیماری قلبی به شدت آنان را تهدید میکند ممكن است دارو نیز ضروری باشد. مشورت با پزشک یا مراجعه به یک متخصص تغذیه میتواند کمک کننده باشد. برای یافتن اینكه چگونه بطور صحیح وزن كم كنید و آن را حفظ نمایید مبحث « هدف از یك وزن سالم » را مطالعه کنید.
نداشتن تحرك بدنی به تنهایی بیش از آنچه فکر میکنید خطر بیماری های قلبی و احتمال پیشرفت مشكلات مربوط به قلب را در شما بالا می برد. به علاوه بی تحرکی احتمال پیشرفت عوامل خطر دیگر را نیز نظیر فشارخون بالا ، دیابت و اضافه وزن افزایش می دهد.
متاسفانه اغلب خانمها تحرك بدنی كافی ندارند. یک گزارش منتشر نشده از مرکز تحقیقات قلب و عروق اصغهان نشان میدهد تنها 10 تا 12 درصد از زنان شهر اصفهان فعالیت بدنی منظمی دارند. این میزان در روستاها کمتر و حدود 6 تا 7 درصد است.
برای زنان مسن تر نداشتن فعالیت بدنی خطر پوكی استخوان و بدنبال آن خطر شكستگی استخوان را نیز افزایش میدهد. این موضوع وقتی نگران کننده تر میشود که بدانیم این زنان در سنین بالتر بی تحرک تر هم میشوند.
خوشبختانه ، تحقیقات نشان می دهد كه حداقل 30 دقیقه فعالیت متوسط در اغلب روزهای هفته یا همه روزهای هفته به سلامت قلب كمك می كند. این سطح از فعالیت بدنی می تواند همانطور كه احتمال داشتن حمله قلبی، سرطان روده بزرگ و فشارخون بالا، دیابت و مشكلات طبی دیگر را كم كند خطر بیماریهای قلبی را در شما كاهش دهد.
چند مثال برای فعالیتهای متوسط پیاده روی سریع ، تمیزكردن خانه یا تمیز كردن باغچه منزل می باشد. می توانید در صورتیكه تمایل داشته باشید فعالیت 30 دقیقه در روز را به دوره های كوتاهتر ( حداقل 10 دقیقه ) تقسیم كنید.
دیابت
دیابت یك عامل خطر مهم و بزرگ برای بیماریهای قلبی و سکته قلبی است. حدود 65 درصد مردمی كه دیابت دارند بعلت انواع مختلفی از بیماریهای قلبی عروقی می میرند. زنان دیابتی بویژه خطر بالایی برای مردن از بیماریهای قلبی عروقی و سکته قلبی دارند.
حدود 150 میلیون نفر در جهان و 3 میلیون نفر در ایران به بیماری دیابت مبتلا هستند. مطالعه ای در شهر بوشهر که توسط دکتر نبی پور و همکاران انجام گرفت نشان داد که 12.9% از زنان بوشهری دیابت دارند.
آن نوع دیابتی كه بطور شایع در بزرگسالان وجود دارد دیابت نوع 2 است. در دیابت نوع 2 ، پانكراس انسولین تولید می كند اما بدن نمی تواند از آن بطور مناسب استفاده كند و بتدریج توانایی تولید آن را از دست می دهد. دیابت نوع 2 یك بیماری جدی است. علاوه بر افزایش خطر بیماریهای قلبی، یك علت مهم نارسایی كلیه – كوری – قطع اندام تحتانی در بزرگسالان است.
دیابت همچنین می تواند منجر به آسیب اعصاب و اشكال در مبارزه با عفونت شود. خطر دیابت نوع 2 بعد از 45 سالگی افزایش می یابد. اگر اضافه وزن دارید بویژه اگر افزایش وزن شما بیشتر در ناحیه قسمت میانی بدن است به احتمال زیاد- در معرض پیشرفت این بیماری هستید. عوامل خطر دیگر شامل نداشتن تحرك بدنی و سابقه خانوادگی دیابت است. زنانی كه طی حاملگی دیابت داشته اند ( دیابت حاملگی ) یا نوزادانی با وزن بیش از 4 كیلوگرم داشته اند در معرض خطر بالای دیابت نوع 2 در بقیه عمر خود هستند.
علایم دیابت ممكنست شامل خستگی، تهوع، تكرر ادرار، تشنگی غیر معمول، كاهش وزن، تاری دید، عفونتهای مكرر، و بهبود كند زخم ها باشد. دیابت نوع 2 به تدریج پیشرفت می كند و گاهی اوقات هیچ علامتی ندارد. حتی اگر هیچ علامتی از دیابت ندارید ، در صورتی که اضافه وزن و هر یك از عوامل خطر دیابت نوع 2 را دارید از پزشک خود بخواهید تا برای شما آزمایش قند بنویسد.
اگر شما دیابت دارید كنترل سطح قندخون به پیشگیری از مشكلات احتمالی كمك می كند. بعلت اینكه دیابت با بیماریهای قلبی مرتبط است، كنترل و ارزیابی دیابت بایستی شامل كنترل یكسری فاكتورهای معین باشد.
کسانی که دیابت دارند باید فشار خون و کلسترول خود را پایین تر از سطح توصیه شده ان برای بقیه مردم نگه دارند. نكشیدن سیگار، داشتن تحرك بدنی و مصرف روزانه آسپرین ( در صورت توصیه پزشک ) برای پیشگیری از بیماریهای قلبی مهم هستند. برخی از افراد دیابت ندارند اما در معرض خطر زیادی برای ابتلا به این بیماری هستند. این افراد «مستعد دیابت» هستند. در این افراد سطوح قندخون بیشتر از میزان طبیعی است اما هنوز وارد محدوده دیابت نشده است. تحقیقات جدید نشان داده اند كه بسیاری از افرادی كه « مستعد دیابت » هستند می توانند با ایجاد تغییرات در رژیم غذایی و فعالیت بدنی از ایجاد دیابت پیشگیری كنند یا آنرا به تأخیر اندازند. ( مبحث « الفبای کنترل دیابت » را ببینید ) احتمال سکته قلبی یا مغزی افراد دیابتی 50% بیشتر از کسانی است که قند خون طبیعی دارند. بنابراین بایستی توجه زیادی به كنترل یا پیشگیری فشارخون، كلسترول خون و دیگر عوامل خطر بیماریهای قلبی بكنند.
کنترل دیابت در 3 گام
اگر دیابت دارید 3 گام زری به شما کمک میکند تا آن را بهتر کنترل کنید.
گام اول – انجام آزمایش A1C
این آزمایش میتواند نشان دهد که در 3 ماه گذشته بطور متوسط چقدر موفق به کنترل قند خون خود شده اید. مطلوب آن است که مقدار این آزمایش کمتر از 7 باشد. حداقل هر 6 ماه یکبار این آزمایش را انجام دهید.
گام دوم – فشارخون
توجه داشته باشید که هر چقدر فشارخونتان بالاتر باشد قلب برای پمپاژ خون به داخل عروق به تقلای بیشتری نیاز دارد. بهتر است هر بار که به پزشک مراجعه میکنید از او بخواهید تا فشار شما را اندازه گیری کند. سعی کنید فشار خونتان را کمتر از 80/130 نگه دارید.
گام سوم – کلسترول
کلسترول بد یا همان LDL باعث انسداد عروق شما میشود. حداقل سالی یکبار آن را اندازه بگیرید و سعی کنید آن را کمتر از 100 نگه دارید.
برای کاهش اعداد فوق میتوانید
پیشگیری از دیابت
اگر شما مستعد دیابت هستید. ( قند بیشتر از حد طبیعی ) بیشتر احتمال دارد كه به دیابت نوع 2 مبتلا شوید. اما می توانید كارهایی انجام دهید كه سلامتی تان را بهبود ببخشید و شروع دیابت را به تأخیر بیندازید یا از آن پیشگیری كنید. یك مطالعه اخیر نشان داده است كه بسیاری از افراد مستعد دیابت كه اضافه وزن دارند بطور قابل توجهی می توانند خطر پیشرفت بیماری دیابت را با رژیم غذایی كم چربی و كم انرژی و انجام فعالیت بدنی حداقل 5 روز در هفته و هر بار 30 دقیقه كاهش دهند. مقداری از نتایج مطالعه عبارتند از :
* بطور كلی افرادی كه با استفاده از رژیم غذایی و افزایش تحرك بدنی ( معمولاً پیاده روی سریع ) حدود 5 تا 7 درصد كاهش وزن ( 5 تا 7 كیلوگرم ) پیدا می كنند خطر بیماری دیابت تا سه سال آینده در آنها 58 درصد كاهش می یابد.
* در افراد بالای 60 سال این تغییرات در شیوه زندگی خطر پیشرفت بیماری دیابت را حدود 71 درصد كاهش میدهد.
* افرادی كه داروهای دیابت ( متفورمین ) مصرف می كنند خطر پیشرفت بیماری را تا 31 درصد كاهش میدهند. این یافته ها مشخص می كند كه شما می توانید اقداماتی انجام دهید كه از دیابت پیشگیری كنید یا آنرا به تأخیر بیندازید .
حتی اگر در معرض خطر بالایی برای این بیماری هستید. برای اطلاعات بیشتر در مورد اینكه چگونه غذای كم چربی تهیه كنید ، تحرك بدنی بیشتری داشته باشید و یك وزن سالم و متناسب بدست آورید ، قسمت «كنترل كنید » را ببینید.