مركز بهداشت استان
واحد
پيشگيري و مبارزه با بيماريها
پيشگيري از سوانح و
حوادث
تهيه و تنظيم : دكتر غلامرضا حيدري،
دكتر فاطمه بهراميان، سكينه مفرد
بسياري
از مردم در پاسخ به اين سئوال كه ايمن ترين محل به نظر شما كجاست ، خانه را مطرح
مي كنند . اما بسياري از خانه ها فاقد ايمني قابل قبول هستند زيرا اغلب مردم در
خانه خود دقت و حفاظت را مدنظر قرار نمي
دهند و به اصطلاح با خيال آسوده زمان را مي گذارنند . از طرف ديگر بسياري از مردم
به دليل نداشتن اطلاعات لازم حتي در صورت مشاهده موقعيت هاي خطرناك متوجه آن نشده
و به آساني از آنها مي گذرند .
تعريف ايمني :
ايمني
را به صورت ميزان فرار از خطر تعريف مي كنند . از آن جائيكه با رهايي يافتن از
يكسري خطرات ، انسان در معرض خطرات ديگري قرار مي گيرد ، لذا كلمه ميزان يا درجه
در مقابل تعريف ايمني آمده است . يعني اينكه در هر برهه زماني مي توان تا حدي از
خطرات فرار كرد . با اينكار از تعداد خطرات جديدي كه انسان در معرض آن است ، كم مي
گردد و يا نوع خطرات به نحوي تغيير مي كند كه پي آمدهاي حاصله از آن كمتر يا ضعيف
تر است . حد و اندازه اين درجه به عوامل زيادي بستگي دارد . عواملي نظير دانش
انسان ، امكانات تكنولوژي ، فيزيكي و مالي انسان ، شرايط زماني و مكاني ، و …..
تعريف خطر :
شرايطي
كه باعث رساندن صدمه به انسان ، خسارت به تجهيزات و ساختمانها ، از بين بردن مواد
يا كاهش توانايي در انجام يك عملكرد از قبل تعريف شده مي باشد را خطر مي نامند .
شناسايي
خطر :
اولين
قدم در فرار يا دور شدن از خطر ، شناسايي يا تشخيص خطر است . يعني انسان بايد اول
خطر را بشناسد
و يعني انسان
بايد اول خطر را بشناسد و سپس تا آنجايي كه مي تواند از آن دور كند . مثلاً و حتي
ما در مي داند كه چاقوي آشپزخانه تيز است و خطر بريدن دست را ادرد و از طـرفي بچه
كوچك اين مسئله را تشخيص نمي دهد آن را از دسترس بچه دور نگه مي دارد تا اتفاق يا
حادثه اي بيش نيايد .
تعريف حادثه :
حادثه
يك واقعه پيش بيني نشده است كه به وسيله انسان بوجود مي آيد و نتيجه آن ايجاد آسيب
قابل تشخيص مي باشد .
عوامل ايجاد حادثه :
بطور كلي سه عامل در بروز حادثه دخالت مي كند :
1- عامل حادثه :
وسيله اي است كه حادثه را مي آفريند و اين عامل ممكن است فيزيكي ( مثل ضربه ،
وسيله نقليه ، حرارت و نور) يا شيميايي ( مثل سموم ، داروها ، مواد شيميايي ) باشد
.
2-
ميزبان : يا مصدوم كسي است كه حادثه بر او واقع شده است . عواملي كه در
ارتباط با ميزبان دربروز حادثه نقش دارند عبارتند از سن، جنس ، شغل ، سواد.، محل
سكونت ،…
3-
محيط : آنچه كه در اطراف ما وجود دارد مثل جاده ، مدرسه ، خانه ، مزرعه ،
كارگاه ،…
بعضي
از افراد تصور مي كنند كه اكثر حوادث بدون هيچگونه هشداري اتفاق مي افتند . غالباً
يك حادثه نتيجه تأسف بار يك سري از وقايع مي باشد . انسان هر چقدر درباره عواملي
كه احتمال وقوع يك حادثه ،يا يك صدمه را افزايش مي دهند بيشتر بداند بهتر مي تواند
از وقوع آن پيشگيري نمايد . پس براي پيشگيري از وقوع حوادث بايد تا آنجا كه ممكن
است علل وقوعشان و هم چنين وقايعي كه منجر به آن مي شود را به خوبي شناسايي نمود .
مثلاً
زمين خوردن در خانه زياد اتفاق مي افتد . پاشنه هاي بلند و نا مناسب كفش ، روشنايي
كم ، راههاي عبور لغزنده ، پله ها و نرده ها ي شكسته ، يا وسايل و اجسامي كه در
راه عبور افراد قرار داده شده اند همگي احتمال سر خوردن و زمين خوردن را افزايش مي
دهند . زمين خوردن بخصوص براي سلامتي افراد مسن خطر مهم و جدي تلقي مي گردد. اغلب
زمين خوردن ها به شكستگي استخوان ، جراحات ماهيچه اي ، رگ به رگ شدن ، پاره گي
رباط و در رفتن استخوان منجر مي شوند .
براي ايمن ماندن در خانه چه بايد كرد :
-
هنگام مصرف مواد پاك كننده خانگي از دستكش استفاده كنيد . بر چسب روي آنها را به
دقت بخوانيد و آنها را فقط در اطاق هايي مصرف كنيد كه داراي تهويه خوب يا منافذ
كافي براي ورود و خروج هوا هستند .مواد مختلف پاك كننده را هيچوقت با هم مخلوط
نكنيد . اينكار مي تواند باعث ايجاد فعل و انفعالات شيميايي خطرناك گردد.
-
براي اجتناب از توليد خطرات حريق ، اجاق هاي گاز سوز و آبگرمكن ها و چراغ هاي
خوراك پزي نفتي را در وضعيت كار خوب نگهداري كنيد . از بخاريهاي نفتي فقط در زماني
كه افراد در منزل بوده و بيدار هستند استفاده كنيد . چنانچه اين بخاريها بد كار
كنند مي توانند باعث خفگي افراد خوابيده گردند.
-
براي راه پله ها روشنايي خوب و كافي تامين كنيد. حمل و مسير هاي رفت وآمد در منزل
راعادي از ريخت و پاش وسايل و اسباب خانه و مبل و صندلي و سيم و نخ نگه داريد .
مطمئن شويد كهفرش ها در جاي خود ثابت شده باشند . فرش پله ها و راهروها خوب و محكم
ثابت شده باشند . زير پايي سالم و از نوعي كه پا در روي آن ليز نخورد در حمام
گذاشته شده باشد .
-
فقط بسته هايي را حمل كنيد كه بتوانيد از بالاي آن جلوي پاي خود را ببينيد .
-
مايعات ريخته شده به زمين را بلافاصله پاك و تميز كنيد يا اينكه روي آن را با حوله
كاغذي يا يك زنبيل علامت گذاري كنيد تا به
محض پيدا كردن فرصت آنجا را تميز نماييد . اگر مجبوريد در سطوح لغزنده و خيس راه
برويد قدم هاي كوتاه بر داريد و آهسته حركت كنيد به نحوي كه همواره تعادل خود را
حفظ نماييد .
-
براي اجتناب از برق گرفتگي ، در مورد هر چيزي كه با برق و آب در ارتباط است دقت
كنيد . از استفاده از ابزارهاي برقي در زير باران اجتناب نماييد . مواظب گرم كننده
هاي برقي و ساير لوازم برقي خانگي نظير راديو ، سشوار در حمام باشيد . از ابزار با
دسته عايق استفاده كنيد .
-
بنزين ، رنگ ، كهنه هاي روغني ، روزنامه ، پلاستيك ، چسب را از گرم كننده برقي و
ساير منابع حرارتي دور نگه داريـد . مـواد قـابل اشتمال را در ظروف فلزي نگه داري
كنيد . چربي و گريس روي چراغ هاي خوراك پزي را تميز كنيد .
-
كبريت و فندك را از دسترس بچه ها دور نگه داريد . در رختخواب سيگار نكشيد .
-
شماره تلفن خدمات اورژانسي ، آتش نشاني و مركز كنترل مواد سمي را در كنار هر
دستگاه تلفن موجود در خانه نوشته و نصب كنيد
-
جعبه كمك هاي اوليه در خانه داشته باشيد كه شامل حداقل مواد زير باشد :
بانداژ
،گاز استريل ،نوار چسب ، قيچي ،پنبه ، پمادآنتي بيوتيك ،سنجاق قفلي ، محلول بتادين
، درجه يا ترمومتر
همان طوريكه در تعريف ايمني گفته شد بايد اول خطرات شناسايي شوند تا بعد از
آن به فكر راه و روش دوري گزيدن از آنها بود0 تلاش براي فراهم كردن شرايط ايمني در
خانه ، مطابق با استانداردهاي موجود ، خطر ايجاد حادثه را كاهش مي دهد0 در زير
استانداردهاي مربوط به ايجاد شرايط ايمن در منزل به تفصيل آمده است :
به منظور جلوگيري از سوانحي نظير پرت شدن از ارتفاعاتي مثل پشت بام ، پله و
يا هرجا كه از سطح زمين بلندتر باشد مي بايستي اين قبيل محلها را مجهز به نرده
نمود0
*
حداكثر ارتفاع پله ها را حدود 18 سانتي متر و حداقل عرض آنها را 30 سانتي متر
انتخاب كرد0 براي اطاقهايي كه در طبقات بالا قرار دارند بهتر است پنجره ها را
حداقل حدود 120-100 سانتي متر از كف اطاق بالاتر ساخت تا از پرت شدن كودكان
جلوگيري شود0
بايد توجه داشت براي جلوگيري از ريزش و خرابي خانه و تعمير و مرمت آن با
استفاده از مصالح محلي به موقع صورت گيرد تا حوادث ناگواري بوجود نيايد0
راه پله بايستي كاملاً تميز و در سر راه وسايل دست و پاگير نباشد0لزوم نرده
براي پله ها ضروري است تا در مواقع ضروري از پرت شدن جلوگيري نمايد . لبه پله
نبايستي تيز و زاويه دار باشند ، اين امر باعث مي شود تا در صورت لغزش و يا سقوط
بر روي پله ها صدمات كمتري به فرد وارد آيد . لبه پله ها نبايستي خيلي زير باشد و
يا نوارهاي فلزي مخصوص پله استفاده كرد .
در منازلي كه داراي حوض منبع آب ، استخر ، بركه و غيره كه نسبتاً عميق
هستند حتماً مي بايست ضمن مراقبت دائم از كودكان از نرده ، حفاظ يا قرار دادن پوشش
بر روي سطح آب يا قرار دادن موانع جهت عدم دسترسي كودك به آن محلها استفاده نمود
بررسي چگونگي نگهداري سموم و داروها :
بطور كلي هر ماده داروئي كه بيش از حد كافي به بدن وارد شده و باعث بهم
خوردن سلامتي و ايجاد مرگ بشود سم يا زهر ناميده مي شود . در زندگي روزانه مواد
مختلفي وجود دارند نظير داروها حشره كش ها ، پوردها و مواد پاك كننده ، ضد عفوني
كننده ها ، مواد اسيدي و قليايي ، گازهاي سمي ، مواد سوختي مانند نفت ، بعضي
گياهان و غيره اين گونه مواد اگر به مقدار كافي و اندازه و به طرز صحيح از آنها
استفاده نشود . موجوب بهم خوردن و مسموميت و بهم خوردن سلامتي شخص شده كه در نتيجه
بيماري و يا مرگ خواهد شد . مسموميت ها معمولاً بطور تصادفي يا در نتيجه بي
احتياطي و عدم آگاهي و اطلاع (بخصوص در مورد كودكان ) و در موارد عمده به قصد
خودكشي و يا قتل اتفاق مي افتد . به همين دليل بايستي اينگونه موارد از دور از
دسترس كودكان باشد . داروها و قرص بايستي در جعبه دارويي و در ارتفاع بالا روي
ديوار نصب باشد . ساير مواد ديگر چون رنگ ها ، نفت سفيد ، مواد شوينده و پاك كننده
، از قبيل پودر لباسشويي و مايع ظرفشوئي ، سيفد كننده ها و زمين شورها و مواد ضد
عفوني كننده بايستي در كمدهاي در بسته و قفل دار و يا در محلهايي كه كودك به هيچ
عنوان نمي تواند به آن دسترسي پيدا كند نگهداري شود .
چگونگي بررسي استفاده از وسايل گرمايي و روشنايي :
سوختگي ضايعه ايست كه در اثر تماس بدن با عوامل مختلفي از قبيل آب جوش ،
غذاي داغ ، شعله آتش ، آتش منقل و تنور ، انفجار مواد منفجره ، جريان برق ، مواد
شيميايي و گازهاي گوناكون ايجاد مي گردد .
براي جلوگيري از اين مسئله به خانواده آموزش دهند كه در انتخاب بخاري هميشه
دقت كنند كه طراحي آن بگونه اي باشد كه جدار بيروني از حرارت كمتري برخوردار بوده
و حرارت از سطح بالايي آن خارج شود . و در صورت استفاده از علاءالدين و يا شبيه آن
بايستي مراقب كودكاني كه تازه به راه افتاده اند و خطرات ناشي از آن را نمي دانند
باشند از سوختگي ناشي از آنها جلوگيري به عمل آيد . و در صورت اجبار استفاده از
آنها هيچگاه كتري يا ظرف آب روي آن قرار ندهيد چون كودك در صورت برخورد يا دستكاري
آن دچار سوختگي شديد مي گردد .
وسايل آتش زا چون فندك و كبريت را به هيچ عنوان در اختيار كودكان قرار
ندهيد كه باعث سوختگي كودك و آتش سوزي خانه مي گردد
اتو از وسايل خطرناك براي كودك بوده و مي بايستي در هنگام استفاده مراقب
كودكان بوده و پس از استفاده جمع آوري و به محل مطمئن و دور از دسترس كودكان قرار
دهيد .
در مورد وسايلي كه جهت روشن نمودن منزل نيز استفاده مي شود مثل روشنايي پيك
نيك ، چراغهاي نفتي گردسوز و غيره . نيز مي بايستي مراقب باشند كه دور از دسترس
اطفال بوده تا مانع از سوختگي گردند
هنگام استفاده از كرسي دقت كافي صورت پذيرد كه اطراف منقل حفاظتي قرار داده
شود كه مانع از سوختگي و يا آتش سوزي گردد .
بررسي چگونه آشپزخانه :
يكي از مهمترين نكاتي كه مورد بازديد بهورز قرار مي گيرد آشپزخانه مي باشد
هر خانه روستايي بايد داراي اتاقي به عنوان آشپزخانه كه به منظور پخت و پز تهيه
غذا از آن استفاده مي شود ، باشد استفاده از اتاق مسكوني براي كارهاي آشپزي سبب مي
شود كودكان هنگام بازي و رفت و آمد بر اثر يك غفلت به چراغ خوراك پزي ، كتري پر از
آب جوش و غيره برخورد كرد و حوادث ناگواري نظير سوختن با آتش يا آب جوش پيش آيد .
براي پخت و پز بهتر است سكويي از آجر يا خشت به طول 2 متر و عرض 1 متر و ارتفاع 1
متر در آشپزخانه ساخته شود و چراغ خوراك پزي نيز روي آن قرار گيرد . به اين ترتيب
كار آشپزي راحت تر ، سالمتر انجام گرفته و مانع خستگي زياد خواهد شد و علاوه بر آن
كودكان هم به چراغ خوراك پزي ، كارد وساير اشياي خطرناك دسترسي نخواهد داشت
1- وسايل برقي
چون ، آسياب ، چرخ گوشت ، آب ميوه گيري ، سماور برقي بايستي در محل مناسب و يا
اتكا كافي قرار داده شده از سقوط آنها جلوگيري و از دسترسي كودكان به دور باشد
2- كودكان در آشپزخانه در معرض شديدترين خطرات مي
باشد در يخچال بايستي محكم و حتي الامكان قفل باشد . هنگام استفاده از وسايل برقي
مثل چرخ گوشت و آب ميوه گيري كودك را از محل دور نگهداريد و در صورتيكه به عللي مجبور
به ترك آشپزخانه شديد آنها را پريز خارج نماييد . به علت بازيگوشي كودكان احتمال
روشن شدن اتفاقي و دست بردن كودك به داخل چرخهاي گوشت و آبميوه گيري وجود دارد كه
نهايتاً جراحت شديد كودك را در بر خواهد داشت .
3- اشيا خطرناك چون انواع چاقو آلات تيز و برنده ،
كارد ، چنگال ، ميخ و غيره را از دسترس كودكان دور نگهداريد و در صورت برداشتن
آنها توسط كودك با خونسردي و ملايمت و احتياط كامل آنها را پس بگيريد.
4- از قرار دادن وسايل گاز سوز در برابر جريان باد
و كوران خوداري شود تا در اثر جريان هوا شعله آنها خاموش نگردد و گاز در محيط
پراكنده نشود .
5- از سر رفتن غذا روي اجاق گاز جلوگيري در صورت
اتفاق خاموش شدن شعله ابتدا شير گاز را ببنديد و كنتور فيوز برق را خاموش كرده و
از روشن كردن شعله ( مثل كبريت ، فندك ،……) خودداري و پنجره ها را باز نموده و با تكان دادن حوله خيس هواي
آلوده را خارج نمائيد .
6- از گاز پيك نيك همانطور كه از نامش پيدا است
بهتر است در محيط باز استفاده شود و حتي المقدور در آشپزخانه استفاده نشود زيرا
خطر نشت گاز و انفجار اين چراغها در محيط بسته هميشه وجود دارد كما اينكه سوختگي و
انفجار ناشي از آنها بسيار متعدد مي باشد .
7- وسايل ژگاز سوز ( اجاق و بخاري يا آبگرمكن )
بايستي بدون نشت ، استاندارد باشند و بوسيله افراد صلاحيتدار و سرويس گردند .
8- از لبه آستين لباس بجاي دستگيره براي برداشتن
قابلمه و ديگ استفاده نشود .
9- هيچگاه در زمان استفاده از چرخ گوشت از انگشتان
خود براي وارد كردن قطعات گوشت به داخل ماشين استفاده نشود و حتماً از ميله مخصوص
دستگاه استفاده شود .
10-
اجاق گاز در
منزل بايستي بر روي پايه محكم و محل مطمئن دور از دسترس كودك قرار گيرد و هميشه
شير سيلندر گاز را بعد از اتمام كار را ببنديد تا در صورت بازي كودك با شير گاز
خطر نشت و پراكندگي گاز بوجود نيايد .
11-
وسايلي كه در
آن مايعات جوشان مانند سماور ، كتري قابلمه وجود دارد بايستي دور از دسترس كودك
باشد . بهتر است سماور را در روي كابينت و انتهاي چسبيده به ديوار قرار دهيد .
قابلمه و ديگ نيز هميشه در قسمت انتهاي پشتي سطح اجاق گاز قرار گيرد .
12-
هنگام طبخ غذا در مراسم عروسيها ، عزا و ساير مراسم
توجه داشته باشيد كه در محل هيچ كودكي حضور نداشته باشد .
13-
ديگهاي زودپز
بسيار خطرناك مي باشد و در صورتي كه نتواند بخار را از خود خارج نمايند مثل يك بمب
منفجر مي شود به همين خاطر بايستي حلقه لاستيكي ديگ سالم بوده تا با سر رفتن غذا
باعث خاموش شدن گاز نگردد و در آن در جاي خود محكم شود و سوپاپ آن كاملاً تميز و
قابل استفاده باشد
14-
طبقات قفسه هاي
مورد استفاده در خانه ها بايستي در جاي محكم بوده و حتي الامكان سعي گردد وسايل و
قوطي هاي سنگين در طبقات پايين و نزديك زمين چيده شود . قرار دادن وسايل سبك تر در
طبقات بالا و سقوط احتمالي آنان را كمتر خواهد كرد
نهايتاً آشپزخانه بايستي مرتب و كليه وسايل آن در جاي خود باشد و كف آن نيز
تميز بوده و لغزنده نباشد .
چگونگي بررسي سيم كشي ساختمان و نصب كليد پريز ها :
برق گرفتگي معمولاً در اثر بي احتياطي با وسايل برقي ايجاد مي شود برق
گرفتگي ممكن است باعث توقف كار قلب و توقف عملي تنفسي ، سوختگي عميق و شكستگي
استخوانها در اثر پرت شدن بيمار گردد .
در مورد سيم كشي ساختمان و كليد پريزهاي منزل مي بايستي نكات ذيل مورد نظر
بازديد قرار گيرد تا خطر برق گرفتگي وجود نداشته باشد
1- كليد و پريز
ها در خانه ها بايستي داراي روكش سالم و بدون شكستگي و از نوع استاندارد باشند.
2- سيم كشي برق حمام بايد توكار بوده و از گذاشتن
كليد پريز در داخل حمام خودداري شود و لامپ و روشنايي حتماً داراي حباب باشد . از
آويزان كردن لامپ معمولي خودداري نمايند.
3- از دست زدن به سيم هاي برق عايق خودداري و مواظب
باشيد هيچ وقت با لباس و بدن مرطوب به وسايل برقي دست نزنيد
4- محل كنتور فيوزهاي منزل بايستي كاملاً مشخص و به
راحتي قابل دسترس باشد .
5- پريزهاي برق خانه تا حد ممكن در سطح بالايي
ديوار قرار داشته باشد و اگر پريزهاي برق در پايين ديوار قرار دارد مي بايستي
سوراخهاي آن نيز با در پوش هاي مخصوص پلاستيكي در فروشگاههاي لوازم برقي وجود دارد
بپوشانيم . حادثه در زمان فرو كردن اشيايي چون ميخ ، سيم يا مفتول آهني در داخل
پريز وجود مي آيد و كودك دچار برق گرفتگي مي شود
6 -هنگام استفاده از پنكه مي بايستي آن را در محل دور از دسترس كودك قرار
گيرد و روكش پنكه طوري باشد كه نتواند كودك انگشت خود را به دورن آن فرو برد .
چك ليست ايمني خانه
يكي
از راههاي تشخيص خطرات ، استفاده از روشي است كه به كمك چك ليست انجام ميگيرد . در
اينجا يك نمونه از چك ليست هاي كلي براي آنكه بتوانيد شخصاً وضع ايمني خانه خود را
تشخيص دهيد و در راه ارتقاء سطح آن تلاش نماييد ارائه مي گردد . جواب خير به هر يك
از سوالات چك ليست نشان مي دهد كه شما همه آنچه را كه مي توانيد براي به حداقل
رساندن خطر حوادث درباره خود وخانواده بكنيد ، انجام نداده ايد . بهتر است همه
مراحل حفاظتي پيشنهاد شده در سوالات را مد نظر قرار دهيد .
چك ليست ايمني خانه
|
رديف |
سئوال |
بلي |
خير |
|
1 |
آيا
تصميم گرفته ايد با بصورت قانون خود را ملزم ساخته ايد كه هيچوقت در رختوخاب
سيگار نكشيد؟ |
|
|
|
2 |
آيا
بخاري ديواري يا يومينه داريد آيا توري محافظ اطراف آنرا هميشه در محل لازم قرار
ميدهيد ؟ |
|
|
|
3 |
بهنگام
آشپزي آيا مساله حفاظ در برابر پرش تصادفي قطرات داغ را در نظر داريد ؟ ( مثلاًبا
قرار دادن درماهي تابه بنحوي كه قطرات داغ به خارج و به طرف شما نپرند) |
|
|
|
4 |
آيا
سيم هاي برق را بدور از دسترس بچه ها نگهداري مي كنيد ؟ |
|
|
|
5 |
آيا
از كشيدن بار زياد از سيم ها و كابل ها و دستگاههاي الكتريكي اجتناب مي كنيد ؟ |
|
|
|
6 |
آيا
دقت مي كنيد كه هرگز بچه هاي كوچك را در آشپزخانه يا حمام بدون سرپرست رها نكنيد
؟ |
|
|
|
7 |
آيا
لباسهاي شب و اسباب بازيهاي نرم داراي برجسبي خستند كه نشان دهد آنها از موارد
غير قابل اشتعال ساخته شده اند ؟ |
|
|
|
8 |
آيا
در خانه شما داروها در يك محل امن و به
دور از دسترس بچه ها قرار دارند؟ |
|
|
|
9 |
ايا
در خانه شما امان دارد كه گاهي داروها و مواد شيميايي خطر ناك ( سفيد كننده ، پا
ك كننده ، رنگ و000) دردسترس بچه ها قرار گيرند وجود دارد؟ |
|
|
|
10 |
آيا
امكان اينكه داروها و مواد شيمايي خطرناك در خانه شما در ظروف بدون برچسپ صحيح،
قرار داشته باشند ؟ |
|
|
|
11 |
آيا
اين نكته را الزامي ساته ايد يا بصورت
قانون در آورده ايد كه بچه ها را از بازي
با وسايل كوچكي كه امكان بلعيده شدن داشته بتوانند به سيستم تنفسي وارد شوند برحذر
بدارد؟ |
|
|
|
12 |
آيا
كيسه هاي پلاستيكي را بدور از دسترس بچه ها نگهداري مي كنيد ؟ |
|
|
|
13 |
وقتي
در منزل و اطراف آن كار مي كنيد آيا از
عينك حفاظتي ، و لباسهاي حفاظتي نظير كفش ايمني استفاده مي كنيد ؟ |
|
|
|
14 |
آيـا
فـرشـهـاي خـانه شما در محل خودشان ثابت و فيكس شده هستند و داراي نقطه هاي پاره
شده و لبه هاي برگشته نيستند ؟ |
|
|
|
15 |
آيا
قاليهاي شل و ثابت نشده ، طوري قرار دارند كه ريسك ليز خوردن و گير كردن پا وجود
نداشته باشد ؟ |
|
|
|
16 |
آيا
پله كانها ، هال ها و ساير راههاي عبور در منزل شما چراغ دارند ؟ |
|
|
|
17 |
چنانچه
پاسخ مثبت است ايا روشنايي در حدي است كه بتوان در آنها براحتي روزنامه خواند ؟ |
|
|
|
18 |
آيا
در منزل شما اين قانون وجود دارد كه هيچ نبايد در پله ها گذاشته شود ؟ |
|
|
|
19 |
آيا
قانون فوق در مورد موارد راهرو و ساير راههاي رفت و آمد برقرار است ؟ |
|
|
|
20 |
اگر
شـمـا چـيـزي را بيندازيد يا بريزيد كه زمين را احتماً لغزنده كند آيا هميشه
بلافاصله زمين را تميز مي كنيد؟ |
|
|
|
21 |
آيا
درون حمام زير پائي مخصوص كه روي آن پا ليز نمي خورد داريد ؟ |
|
|
|
22 |
ايا
در زير دوش حمام از زير پائي فوق الذكر داريد ؟ |
|
|
|
23 |
ايا
شما حداقل يك كپسول آتش نشاني چند منظوره داريد ؟ |
|
|
|
24 |
ايا
همه افراد خانواده طرز كار با كپسول را
آموزش ديده اند ؟
|
|
|
|
25 |
آيا
در خانه شما حداقل يك ردياب دودي بصورت نصب شده وجود دارد؟ |
|
|
|
26 |
آيا
در خانه شما جعبه كمك هاي اوليه يا خداقل مواد وجود دارد؟ |
|
|
|
27 |
آيا
شما نقشه خانه خود وساختماني كه در آن ساكن هستيد را در دسترس داريد ؟ |
|
|
|
28 |
آيا شما راههاي خروج دوگانه براي خانه راروي نقشه
تعيين كرده ايد ؟ |
|
|
|
29 |
آيا
شما اهالي خانه را با نقشه راههاي خروج اشنا ساخته ايد ؟ |
|
|
|
30 |
آيا
شما وظايف افراد خانواده را براي هر يك بهنگام وقوع حوادث مختلف تعيين كرده ايد
؟ |
|
|
|
31 |
آيا
شما محل امن براي جمع آوري افراد خانواده بهنگام وقوع حريق را تعيين كرده ايد ؟ |
|
|
|
32 |
آيا
خانه شما مسئولي دارد كه بهنگام وقوع حريق در جاي امن وجود ساير اعضاء خانواده
را كنترل نمايد؟ |
|
|
|
33 |
آيا
در خانه شما مكان قرار گرفتن مبريت و ساير وسايل آتش را در اختيار بچه ها وجود
دارد ؟ |
|
|
|
34 |
اگر
در خانه بچه كوچك داريد آيا پريزهاي برق در ديوار ها آنچنان ارتفاعي داند كه دست
بچه ها بدانها نرسد ؟ |
|
|
|
35 |
اگر
پريز در ارتفاع پائين هستند آيا مجهز به درپوش مناسب جهت جلوگيري از بازي بچه ها
هستند ؟ |
|
|
|
36 |
آيا
شماره تلفنهاي ضروري نظير شماره تلفن اورژانس – آتش نشاني – مراكز كنترل مسموميت ها – پليس و 000 در كنار هر تلفن موجود در خانه شما نوشته و نصب شده
است ؟ |
|
|
|
37 |
ايا
در خانه شما مواد شيميايي خطر ناك نظير بنزين و الكل بمقدار بيش از 100 سانتي
متر مكعب براي موارد استفاده در آينده نا معلوم نگهداري مي شود ؟ |
|
|
|
38 |
ايا
بنزين وساير مواد شيميايي قابل اشتعال در ظروف فلزي مقاوم در باربر انفچار و
مجهز به قفل 0 همراه بصورت قفل شده ) نگهداري مي شود ؟ |
|
|
ايـن
حوادث كه بيشتر به اصطلاح تصادف مطرح مي شود رويدادي است كه بطور اتفاقي وغير
منتظره اتفاق مي افتد و منجر به فوت ، معلوليت ، جراحت و خسارت هاي مالي ويا
تركيبي از اين حالات مي شود كه در برخي اوقات علل آن قابل شناسايي وپيشگيري مي
باشد . صدمات ناشي از تصادف شايعه ترين علت مرگ و مير افراد 15تا 30 سال مي باشد .

وقوع هر تصادف ناشي
از سه عامل انسان ، خودرو و راه است كه به تنهايي و يا مشتركاً تاثير گذار بوده و
بنابراين بررسي يكپارچه به اين سه عامل الزامي است . گرچه نقش عوامل خودرو و راه
در بروز تصادف اهميت زيادي دارد ولي عامل انساني يكي از مؤثرترين شاخص تاثيرگذار
در اين مسئله مي باشد .
واقعه
تصادف زماني اتفاق مي افتد كه شخص راننده قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي را
نقض كرده و براي حقوق ديگران احترام تائل نشود . لذا رعايت حق تقدم در رانندگي يكي
از مواردي است كه مي تواند در كاهش حوادث رانندگي مؤثر باشد .همينطور آگاهي و
شناخت كامل رانندگان از علائم ترافيكي و دانستن معنا و مفاهيم هر كدام و پيروي از
دستورات و توصيه هاي آنها مهمترين عامل ايمني تردد در راه هاست .
براي
جلوگيري از تصادفات و كاهش خطرات و مشكلات ناشي از آن رعايت نكات زير ضروري است :
-
بررسي وسيله نقليه
-
از سالم بودن قسمتهاي مختلف وسيله نقليه خود مطمئن شويد . دقت بسيار در مورد چراغ
ها ، ترمزها ، فرمان لاستيك ها ،
-
و زاپاس ، سيستم اگزوز ، كمربندهاي ايمني ، برف پاك كن و شيشه شور داشته باشيد .
شيشه هاي جلو ، عقب و بغل ، چراغ ها و آينه ها و همچنين پلاك هاي خودرو تميز باشند
.
- قبل از شروع
به حركت ، صندلي ، كمربندايمني ، تكيه گاه پشت سر و آينه ها را تنظيم نماييد .
![]() |
![]() |
||
-
در مواقعي كه احساس خستگي مي كنيد و يا بيمار هستيد رانندگي نكنيد
-
رانندگي مي تواند باعث خواب آلودگي شود . براي جلوگيري از خواب آلودگي مطمئن شويد
كه هواي آزاد به اندازه كافي وارد اتومبيل مي شود . در زمان رانندگي اگر احساس
خستگي كرديد مكان مناسبي را جهت توقف و استراحت پيدا كنيد .
-
وقتي پزشك براي شما دارويي تجويز مي كند از او سؤال كنيد در زمان استفاده از دارو
اجازه رانندگي داريد يا خير ؟
-
بايد بتوانيد شماره ماشين ها را از فاصله 20 متري بخوانيد ، اگر براي انجام اينكار
نياز به عينك داريد حتماً بايد در مواقع رانندگي از عينك استفاده كنيد0
-
استفاده از كمربند ايمني در حين رانندگي از شما محافظت نموده و خطر زخمي شدن شما
را در تصادفات كم مي كند0 بخاطر داشته باشيد ضربات وارده به ناحيه سرو گردن ، علت
اصلي بيش از 70 درصد تصادفات منجر به مرگ است0 بنابراين استفاده از كمربند ايمني
براي خود و همراهان ضروري است0
-
علائم راهنمايي به شما دستورالعمل رانندگي صحيح را نشان مي دهند0 مطمئن شويد مفهوم
تمام علائم راهـنـمايي و رانندگي را مي دانيد و به آنها عمل مي كنيد0 با رعايت
قوانين و اجراي توصيه هاي علائم و چراغ هاي راهنمايي كاهش چشمگيري در بروز تصادفات
، مشاهده مي گردد0
-
اطاعت از دستورات و راهنمايي هاي پليس راه و مأمورين راهداري ضروري است زيرا باعث
ايجاد نظم شده و ايمني جاده ها را بالا مي برد0
-
جهت آگاهي از وضعيت خودرو و اطلاع از زواياي مختلف آن ( پشت و كنار خودرو ) ، آينه
هاي جلو و بغل بسيار كمك كننده هستند0 استفاده از آنها ، راننده را نسبت به موقعيت
خودرو در جاده و ديگر وسايل نقليه مطلع مي كند0
-
با سرعتي حركت كنيد كه در صورت نياز ، بدون برخورد با وسيله نقليه جلويي ، خودرو
خود را به راحتي متوقف نماييد 0
-
فاصله خود را با وسيله نقليه جلويي تنظيم كنيد كه در صورت كم كردن سرعت و يا توقف
آن بتوانيد بدون برخورد با آن به راحتي توقف كنيد0
-
سبقت نگيريد ، مگر اينكه اينكار ايمن باشد ، « اگر شك داريد ، سبقت نگيريد » 0
مطمئن شويد كه ماشيني از روبـرو نـمي آيد و هم چنين ماشيني از پشت سر در حال سبقت
گرفتن از شما نمي باشد 0 زياد به وسيله نقليه اي كه مي خواهيد از آن سبقت بگيريد
نزديك نشويد چون مانع ديد شما از مقابل مي شود0 در آيينه ها نگاه كنيد و قبل از
تغيير مسير ، چراغ راهنما بزنيد0 در هنگام شب و يا موقعي كه ديد كم است دقت بيشتري
داشته باشيد چرا كه در هنگام شب تصادف در مورد فاصله و سرعت مشكل است0
توصيه هايي براي عابر پياده :
از
پياده روها جهت قدم زدن استفاده نماييد و اگر مي خواهيد به خيابان وارد شويد مواظب
اتومبيل ها باشيد 0 قدم زدن و پياده روي در طول جاده ها و خيابان هاي فاقد پياده
رو خطرناك است ، حتي الامكان از اينكار خودداري نماييد 0 در صورت اضطرار تا
حدامكان در سمت چپ خيابان و يا جاده حركت كنيد ، بطوريكه بتوانيد اتومبيل هايي را
كه از روبروي آينه ببينيد0 در شب لباس روشن بپوشيد يا شي سفيدي را به همراه داشته
باشيد كه رانندگان شما را راحت ببينند و اگر مي توانيد از وسايل انعكاس دهنده نور
استفاده كنيد ( مثل بازوبند و نوارهاي شبرنگ ) انعكاس نور قدرت ديد رانندگان را تا
سه برابر افزايش مي دهد 0 توجه داشته باشيد عابرين پياده اجازه عبور از آزاد راه
ها را ندارند و رانندگان ، فقط در صورت خرابي وسيله نقليه حق پياده شدن از اتومبيل
خود را دارند0
پيام تصويري پنجه سلامتي به تمام عابرين پياده كه قصد عبور از عرض
خيابان را دارند آموزش مي دهد0
1- پيام انگشت شست : در كنار جدول خيابان مي ايستيم
2- پيام انگشت نشانه : به طرف چپ خودمان نگاه مي كنيم
3- پيام انگشت وسطي : چنانچه خطري از نظر تصادف با وسايل نقليه نبود تا خط وسط
خيابان مي رويم
4- پيام انگشت چهارم : طرف راست خودمان نگاه مي كنيم0
5- پـيـام انگشت كوچك : چنانچه خطري از نظر تصادف با وسائط نقليه برايمان
نبود از عرض خيابان عبور مي كنيم0
توجه :
-
براي عبور از خيابان حتي المقدور سعي كنيد از محل هاي خط كشي شده ، يا از محل نصب
تابلوي عبور عابرين پياده استفاده نماييد0
-
چنانچه از محل هاي غير علامت گذاري شده مجبور به عبور از عرض خيابان بوديد هيچ گاه
در وسط خيابان از تصميم خود منصرف نشويد و مجدداً به عقب برنگرديد0
-
با دويدن نابجا ، عجله و شتاب براي عبور از عرض خيابان خود را در معرض خطر جدي
قرار ندهيم0
-
براي پيشگيري از بروز هر خطري پنجه سلامتي را در موقع عبور از خيابان در نظر داشته
باشيم0
دوچرخه سواري :
قبل
از هر چيز ، ابتدا بايد ببينيد كه آيا دوچرخه سواري را خوب بلد هستيد يا خير ؟
آيا مي توانيد :
1-مي
توانيد 10 متر در يك خط مستقيم دوچرخه سواري كنيد ؟
2-
مي توانيد ناگهان توقف كنيد بدون اينكه به زمين بخوريد ؟
3-مي
توانيد در حالي كه حركت مي كنيد با دستتان علامت بدهيد ؟
4-مي
توانيد سر خود را برگردانيد و به پشت خود نگاه كنيد و به سمت راست بپيچيد ؟
اگر بتوانيد اينكار را انجام دهيد يعني دوچرخه سواري بلد هستيد 0 حالا
قبل از اينكه با دوچرخه از خانه خارج شويد ، بايد اول اطمينان حاصل
كنيد كه :
1-
دوچرخه تان به راحتي قابل ديدن باشد0 بهترين رنگ ها براي دوچرخه زرد ، نارنجي و
سفيد است0
2-
روي زين ، روي پره هاي چرخ و روي ركاب دوچرخه و روي گل گيرهاي عقب و جلو ، شبرنگ
هاي مخصوص بچسبانيد0
3-
هر دو ترمزتان درست كار كنند0
4-
زنگ دوچرخه درست باشد0
5-
صندلي چنان تنظيم شود كه پاي شما به زمين برسد0
در زمان دوچرخه سواري :
1-
كلاه مخصوص دوچرخه به سر بگذاريد كه خيلي سبك و شبيه كلاه موتور سواران است0 اين
كلاه هنگام تصادف از سر شما محافظت مي كند0
2-
سعي كنيد از رفتن به خيابانهايي كه ترافيك سنگين دارند ، اجتناب كنيد و خيابانهايي
را انتخاب كنيد كه رفت و آمد هستند0
3-
اگر از خيابانهاي فرعي وارد خيابان هاي اصلي مي شويد يا از پاركينگ خارج مي شويد :
اول بايستيد و فقط زماني كه خيابان خلوت شد وارد خيابان شويد0
4-
وقتي كه از كنار يك ماشين پارك شده رد مي شويد خيلي مواظب باشيد ، چون ممكن است
يكدفعه در ماشين را باز كنند0
5-
علائم توقف را مثل ديگر وسايل نقليه رعايت كنيد0
6-
قبل از اينكه در چهار راه به سمت راست بچرخيد ، پشت سر خود را نگاه كنيد و به
وسايل نقليه ديگري كه مي خواهند عبور كنند راه بدهيد0
7-
هميشه هوشيار باشيد ، فقط تصادفات بزرگ نيست كه ممكن است به شكستگي استخوان يا هر
آسيب ديگري منجر بشود ، يك زمين خوردن ساده هم ممكن است اين خطرات را به دنبال
داشته باشد0
موتور سواري :
اگر
موتور سوار هستيد ، موتور وسيله اي ايمني نيست 0 به آساني واژگون مي شود و اطراف
آن باز و بي حفاظ است و مي تواند خيلي سريع حركت كند 0 اگر پشت ترك موتور سوار مي
شويد ، بايد مثل راننده موتور ، كلاه ايمني به سر بگذاريد ، چون هر دو به اندازه
در معرض خطر هستيد و كلاه در موقع تصادف و زمين خوردن مانع آسيب ديدن جمجمه مي
شود0
توصيه هاي ايمني براي دانش آموزان
حوادث ترافيكي
شروع مدرسه همراه با طيف گسترده اي از خطرات احتمالي براي
كودكان است . اين خطرات در نتيجه جابجائي و تحرك روزمره دانش آموزان بطور قابل
توجهي متغير هستند . دانش آموزان روز خود را در اتوبوس به منزل بر مي مدرسه
آغاز مي كنند و در پايان مدرسه ، با پاي پياده ، دوچرخه ، تاكسي و يا با
گردند . بين تمام اين خطرات ، تصادف بزرگترين خطري است كه كودكان را تهديد مي
كند . آمار نشان مي دهد كه 68 درصد از مرگ و مير ها ،
ناشي از حادثه تصادف است . 33درصد از مرگهاي ناشي از حوادث در گروه سني 14-5 سال
به علت حوادث ترافيكي بوده است . تقريباً 24 درصد از قربانيان حوادث ترافيكي ،
عابرين پياده هستند كه كودكان زير 14 سال و بخصوص دانش آموزان در بين افراد فوت
شده ، رقم بالائي را به خود اختصاص داده اند .
علت اين امر شايد نداشتن مهارتهاي لازم ، ضعف جسماني ، ضعف در تصميم گيري سريع ،
بازيگوشي و شتاب زدگي آنان باشد كه آموزش كودكان در زمينه مهارتهاي برخورد با
ترافيك ، راه حل مفيدي براي اين معضل است .
بهرحال
ترافيك يا تراكم وسايل نقليه در خيابان ، روز به روز سنگين تر مي شود . ماشين ها
در صفهاي درازي پشت چراغ قرمز بي صبرانه منتظرند تا چراغ سبز شود و با شتاب رد
شوند . اجراي قوانين ، بعنوان برگ برنده اي در دست ماست تا بتوانيم حوادث ترافيكي
را كاهش داده و تحت كنترل در آوريم . قانون براي كمك به آسانتر نمودن و نظم دادن
امور و ايمني بيشتر وضع شده است . درصد زيادي از
حوادث از طريق افزايش آگاهي كودكان و والدين
در مورد قوانين راهنمائي و رانندگي و اجراي آنها قابل پيشگيري هستند . اين
مقاله نكات مهمي را يادآور مي شود تا كودكان با پيروي از آنها بتوانند در رويارويي
با ترافيك از خود محافظت كنند .
رعايت
نكات زير ايمني آمد و شد در خيابان را بيشتر مي كند و رهگذر پياده مي تواند از خود
مراقبت كند :
1- در پياده
رو راه برويد ، نه در خيابان
2- جائي كه
پياده رو ندارد ، از طرفي راه برويد كه بتوانيد ماشينها را ببينيد
3- درشب براي
اينكه رانندگان شما را بهتر ببينند ، لباس رنگ روشن بپوشيد ( زرد ، نارنجي ،
بهترين رنگها براي اين منظور هستند )
1- مي توانيد
جليقه مخصوص دوچرخه سواري بپوشيد كه از نايلون براق زرد دوخته مي شود . حتي
ميتوانيد از يك كيسه پلاستيكي براي خودتان جليقه درست كنيد .
2- دوچرخه
تان براحتي قابل ديدن باشد . بهترين رنگها براي دوچرخه ، زرد ، نارنجي و سفيد است
.
3- روي زين ،
ركاب ، گلگيرهاي عقب و جلو و روي پره هاي چرخ شبرنگ هاي مصوص بچسبانيد.
4- كلاه
مخصوص دوچرخه سواري به سر بگذاريد كه خيلي سبك و شبيه كلاه موتورسواران است. اين
كلاه هنگام تصادف از سر شما محافظت مي كند .
5- سعي كنيد
از رفتن به خيابانهائي كه ترافيك سنگين دارند ، اجتناب كنيد و خيابانهائي را
انتخاب كنيد كه كم رفت و آمد هستند .
6- اكر از خيابانهاي
فرعي وارد خيابانهاي اصلي مي شويد يا از پاركينگ خارج مي شويد ، اول بايستيد و فقط
زماني كه خيابان خلوت شد ، وارد خيابان شويد .
7- علائم
توقف را مثل ديگر وسايل نقليه رعايت كنيد .
اتوبوس
يكي از مطمئن ترين وسايل براي حمل و نقل كودكان است . خيلي كم اتفاق مي افتد كه
اتوبوس تصادف كند . با وجود اين بايد مراقب باشيد كه براي رسيدن به اتوبوس به دقت
از خيابان بگذريد و زماني كه از اتوبوس پياده مي شويد
، از پشت اتوبوس به طرف خيابان برويد ،
چون از جلو اتوبوس ، ماشينهايي كه از پشت سر مي آيند را نمي توان ديد .
موتور
وسيله اي ايمن نيست ، اطراف آن باز و بي حفاظ است و مي تواند خيلي سريع حركت كند .
بايد در موقع موتور سواري ، كلاه مخصوص موتور سواري
را به سر بگذاريد . اگر روي ترك موتور سوار مي شويد ، بايست مثل راننده
موتور ، كلاه ايمني به سر بگذاريد چون هردو به يك اندازه در معرض خطر هستيد . كلاه در موقع تصادف و زمين خوردن مانع آسيب ديدن جمجمه مي شود . علائم توقف ، حق عبور و
ديگر مقررات راهنمائي و رانندگي را رعايت كنيد .
وقتي
از خيابان رد مي شويد ، بايد مراحل مختلفي را در نظر داشته باشيد . مناسب ترين محل
را انتخاب كنيد و براي عبور از خيابان شش گام سلامتي را در نظر داشته باشيد .
رعايت شش گام زير به ما كمك مي كند تا بدون خطر از خيابان رد شويم .
گام اول : در كنار خيابان مي ايستيم .
گام دوم : به طرف چپ خودمان نگاه مي كنيم .
گام سوم : اگر خيابان خلوت بود و خطري وجود نداشت ، تا
خط وسط خيابان مي رويم .
گام چهارم : به طرف راست خودمان نگاه مي كنيم .
گام پنجم : براي اطمينان بيشتر مجدداً به طرف چپ نگاه
مي كنيم .
گام ششم : اگر خيابان خلوت بود و خطري وجود نداشت ، از
خيابان رد مي شويم .
حتي المقدور سعي كنيد براي عبور از خيابان ، از محل هاي خط كشي شده
، يا از محل نصب تابلوي عابرين پياده استفاده كنيد .
چنانچه براي عبور از خيابان مجبور شديد از محل هاي غيرعلامت گذاري شده رد شويد ،
شش گام سلامتي را در نظر داشته باشيد . نكته آخر اينكه با
دويدن و شتاب نابجا در زمان عبور از خيابان ، خود را در معرض خطر جدي قرار ندهيد .
مدرسه
نقطه شروع تماس كودك با زندگي اجتماعي است و قسمت عمده اي از زندگي روزانه
او در محيط مدرسه مي گذرد . از منظر بهداشت عمومي و ايمني محيط مدرسه ، از اين نظر
اهميت داردكه قشر بزرگي از كودكان و نوجوانان ( دانش آموزان ) را تحت پوشش قرار
ميدهد و همچنين ، طيف گسترده اي از خطرات و آسيب هاي احتمالي كه براي دانش آموزان
اتفاق مي افتد در محيط مدرسه است . اينكه آسيب هاي وارد شده عمدي است يا غيرعمدي ؟
درست يك سوم آسيبهاي گزارش شده شامل برخورد بين دانش آموزان است و در اغلب موارد
آسيب ها ، غيرعمدي است . 40درصد از آسيب هائي كه
اتفاق مي افتد مربوط به فعاليت هاي غيرسازمان يافته در حياط مدرسه يا در صف
ايستادن ها ، و فعاليت هاي ارتباطي ميان دانش
آموزان است . قسمت هائي از بدن كه دچار آسيب مي شوند ، معمولاً آسيب به سر
، دستها و انگشتان دست ، پا ، قوزك پا و انگشتان پا ، دندان ، چشم ، گلو ، و قفسه
سينه است . اغلب اين آسيب ها براي پسران اتفاق مي افتد و اغلب در زمان زنگ تفريح و
مسابقات ورزشي است . علت اغلب آسيب ها ، بهم ديگر خوردن دانش آموزان ، ضربه زدن به
يكديگر ، و هل دادن همديگر است . بطور كلي پنج الگوي آسيب در مدارس وجود دارد كه
عبارتند از :
الگوي اول :
مربوط
به آسيب هائي است كه در طول زنگ تفريح يا فعاليت هاي ورزشي ( مثل توپ بازي ) در
محل هائي مثل حياط مدرسه ، كريدورها ، و گاهي در سالن ورزشي اتفاق مي افتند . علت
آسيب ،


معمولاً بهم خوردن
، ضربه زدن ، يا هل دادن دانش آموز ديگر است . محل آسيب معمولاً سر يا صورت ( در
60 درصد موارد ) ، مي باشد . اين الگو بيشتر در بين بچه هاي كوچكتر و بين پسران
ديده مي شود .
الگوي دوم :
اين
الگو نيز مربوط به آسيبهائي است كه در طول زنگ تفريح و فعاليت هاي ورزشي اتفاق
ميافتد . در محل هائي مثل حياط مدرسه ، كريدورها ، اتاق استراحت ، و در سالن هاي
ورزشي. اما علاوه بر
الگوي
اول ، شامل وسايل بازي ثابت يا قسمتي از ساختمان مدرسه را نيز در بر مي گيرد .
آسيب ها اغلب با حوادثي مثل زمين خوردن ، يا به همديگر خوردن ، يا ضربه زدن ايجاد مي شود . نوع
آسيب معمولاً رگ به رگ شدن و در رفتگي است . قسمتي از بدن كه آسيب مي بيند ، شامل
سروشانه ، بازو و دست است . اغلب در دانش آموزان كوچكتر و دختران بيشتر ديده مي
شود .



اين الگو مربوط به
آسيب هائي است كه در كلاسهاي درس و در حين انجام كارهاي عملي (مثل چوب بري ،
فلزكاري ، پخت وپز ، سوزن دوزي و غيره ) و يا در سالن هاي ورزشي اتفاق
ميافتد. وسايل و ابزار و تجهيزات ورزشي اغلب ايجاد كننده آسيب هستند . آسيب هائي
مثل جراحت ، سوختگي ، شيميائي شدن كه بيشتر قسمتهاي انتهائي بدن و معمولاً انگشتان را شامل مي شود
. اغلب آسيبها به علت له شدگي ، گيركردن دست يا نيشگون گرفتن دست توسط دستگاه مي
باشد . اين آسيبها وابسته به جنس خاصي نيست .
الگوي چهارم :
![]() |
![]() |
||
الگوي پنجم :
شامل
آسيب هائي است كه در تماس با وسايل ورزشي در زمان انجام فعاليتهاي ورزشي اتفاق مي
افتد . آسيب ها معمولاً نتيجه افتادن ، يا تصادم و يا ضربه خوردن توسط دانش آموزان
ديگر يا يك وسيله فيزيكي است . صدمات بيشتر مربوط به قسمت انتهاي بالاي بدن ( كتف
، بازو ، دست ) و سر است . اين الگو تمامي دانش آموزان را دربرمي گيرد ، اما ،
دانش آموزان
كوچكتر ،
بيشتر آسيب مي بينند . آسيب ها وابسته به جنس خاصي نيست .


1- حذف عامل آسيب و از بين بردن آن
2- دور نگه داشتن كودكان از عامل آسيب
3- حصاركشيدن به دور عامل خطر يا قرنطينه كردن آن
4- اصلاح و مرمت كردن عامل خطر ، به شكلي كه آسيب نرساند
5- مجهز كردن كودكان ، چنانچه اگر با خطر مواجه شوند آسيب نبينند . مثل
استفاده از جليقه نجات در زمان شنا كردن
6- آموزش و راهنمائي . شناساندن عامل خطر به كودكان عامل مهمي در كاهش
آسيب است
7- هشدار دادن و تذكر دادن به كودكان در مورد پرهيز از عامل
خطر
8- نظارت كردن بر كودكان . با نظارت و مراقبت از كودكان
ميتوان آنها را بموقع از خطر نجات داد
9- نجات بموقع كودكان . چنانچه حادثه اي اتفاق افتاد ، نجات بموقع آنها
باعث كاهش آسيب ميشود
10-
درمان و بازتواني كودكان آسيب ديده
بطور
خلاصه ، اولين گام مؤثر در زمينه پيشگيري از
حادثه ، فاصله گرفتن از شرايطي است كه آسيب اتفاق ميافتد . دومين گام ، شناسائي اين مسئله است كه آسيب چگونه
اتفاق مي افتد . گام
سوم پيشگيري است . يعني كاري كنيم كه
حادثه اتفاق نيفتد . گام چهارم كه مهمترين و
طولانيترين گام است ، ديدن دورنمائي از حوادث موجود در محيط مدرسه است . چه نوع
حادثه اي و با چه ميزان اتفاق مي افتد . داشتن مجموعه اي از اطلاعات راجع به آسيب
ها و حوادث از طريق يك سيستم نظارتي ، و همچنين آگاهي از روند زماني حوادث و مهمتر
از آن چرا و چگونگي بروز انواع متفاوت آسيب ها ، براي مديران مدرسه مهم است . مطالعه بر روي آسيب هائي كه در يك مدرسه خاص ، در مدت زمان
طولاني ، بطور ثابت اتفاق مي افتد ، اساس كار پيشگيري در مدرسه را فراهم مي كند .
متوسط
افرادي كه روزانه در مسيرهاي نزديك و شهرهاي همسايه رفت و آمد مي كنند ، بيش از
افرادي است كه در مسيرهاي طولاني حركت مي كنند ، و به همين دليل رانندگان اتومبيلي
كه تصادف مي كنند ، معمولاً نزديك به محل اقامت خود هستند . بنابراين ، تعجب آور
نيست كه بگوييم اغلب مرگهها و آسيبهاي جدي ناشي از تصادفات اتومبيل در مسيرهاي زير
65 كيلومتر اتفاق مي افتد .
چرا
بستن كمربند ايمني براي راننده اتومبيل و تمام سرنشينان آن و حتي كودكان لازم است
؟ به ياد داشته باشيد ، هر فردي در يك سانحه تصادف اتومبيل فرصت برابري را براي
آسيب ديدن و يا ايمن ماندن دارد . بستن كمربند ايمني كمك ميكند كه فرصت ايمن ماندن
افزايش ، و فرصت آسيب و يا مرگ كاهش يابد .
بخاطر
داشته باشيد :
q
كمربند ايمني بايد مناسب باشد
q اگر
كمربند ايمني بسته نشده باشد ، نمي تواند از جان شما محافظت كند . مي بايست كمربند
ايمني راحت روي بدن قرار گيرد . كمربند قطري در پايين روي كفلها بسته شود . هيچ
وقت كمربند سرشانه اي را از زير بازو رد نكنيد ، دنده هاي شما را اذيت ميكند .
q كمربند ايمني كمك ميكند كه راننده ، اتومبيل را
در چرخشها و در تصادفات بهتر كنترل كند و همچنين مانع ضربه خوردن بدن او با كناره
هاي ماشين مي شود .
q در هنگام
تصادف و برخورد با اتومبيل ديگر ، كمربند ايمني مانع پرتاب راننده از شيشه جلو اتومبيل
يا درب بر روي جاده مي شود .
q حتي اگر
وسيله نقليه شما به كيسه هوا مجهز باشد ، هميشه از كمربند ايمني استفاده كنيد . در
غير اين صورت بدرستي در جايگاه خود قرار نميگيريد كه با كيسه هوا برخورد درست
داشته باشيد . بياد داشته باشيد كيسه هوا در زمان تصادف يا چرخش سريع ماشين ، نمي
تواند مانع از برخورد شما با كناره هاي اتومبيل شود .
q اگر شما
راننده هستيد ، در زمان سقوط اتومبيل ، كمربند ايمني شما را در جاي خود مطمئن و
امن نگه مي دارد .
q كمربند
ايمني از شدت ضربه مي كاهد . شخصي كه كمربند ايمني را نبسته ، حتي در يك تصادف با
شدت كم ، ممكن است ضربه هاي جانبي شديدي را ببيند .
q آسيبهاي
جدي اغلب به دليل پرتاب شدن فرد در زمان تصادف است . كمربند ايمني ميتواند از اين
خطر پيشگيري كند .
q كمربند
ايمني فرصت بيشتري را براي افراد در جهت دور شدن از آسيبهاي جدي فراهم ميكند . اگر
كمربند ايمني نزنيد ،ممكن است در زمان برخورد با درختان ، تير چراغ برق يا تير
تلفن ، اتومبيل ديگر يا كسي را زير گرفته
باشيد ، از شيشه جلو ماشين به بيرون پرت شويد .
q بعضي از
افراد در مورد اثر بخشي كمربند ايمني در حوادث مربوط به آتش سوزي ، غرق شدن در آب
رودخانه يا درياچه نگران هستند . احتمال آسيبهاي ايجاد شده با اين عوامل حداقل نيم
درصد است . حتي اگر اين اتفاق براي شما بيفتد ، كمربند ايمني ميتواند با نگهداشتن
شما در يك موقعيت ثابت ، بدون آسيب و كاملاً هوشيار ، به شما اجازه دهد كه از اين
موقعيت ناگوار دور شويد .
q دليلي
وجود ندارد كه خانم هاي باردار كمربند ايمني نزنند . اگر او نگران بچه اش باشد ،
اولين گام در جهت زنده نگهداشتن كودكش ، تلاش براي زنده نگهداشتن خودش است . خانم
هاي باردار هميشه بايد هردو كمربند قطري و سرشانه اي را استفاده كنند ، كه تا حد
ممكن راست بنشينند . كمربند ايمني مي بايست در پايين بر روي استخوانهاي لگن خاصره
، قرار بگيرد ، نه روي شكم .
ايمني كودكان
مواظبت از كودك بدين معني است كه كودك را از خطراتي كه خود
كودك متوجه آن نيست محافظت كرد ، يكي از اين خطرات ترافيك است . اغلب اوقات علت
اصلي مجروح شدن و يا كشته شدن بسياري از كودكاني كه با اتومبيل مسافرت مي كنند
استفاده نكردن از كمربند ايمني است . كليه افراد اعم از بزرگسال يا خردسال هنگام
مسافرت با اتومبيل بايست كمربند ايمني استفاده كنند . يكي از بزرگترين مسئوليت
راننده اتومبيل تأمين امنيت جاني مسافران زير 16 سال است . آنها مسئوليت بستن
كمربند ايمني و درست نشستن كودكان را بر عهده دارند .

سفر با اتومبيل بايد از اولين روز مطمئن و ايمن باشد .
گذاشتن گالسكه در صندلي عقب اتومبيل هرگز كافي نبوده ، بلكه
بايد كودك كاملاً و مطمئن در جاي خود با كمربند ايمني بسته شود . حتماً از صندلي
ايمني استاندارد ويژه كودكان استفاده كنيد . مطمئن ترين جاي اتومبيل براي كودكان
زير 12 سال صندلي پشت است .
توجه : با دقت شيوه بكار بردن صندلي كودك را بخوبي ياد بگيريد . ممكن
است حوادث رانندگي ناگواري براي كودكاني كه در صندلي خود بسته نشده يا درست
بسته نشده اند ، اتفاق بيفتد .
q
درجلو قرار دادن صندلي
ايمني كودك كه با طناب ، محكم بسته شده باشد.
q
استفاده نكردن از
صندلي ايمني متناسب با وزن كودك .
q
نبستن صندلي ايمني
كودك با كمربند ايمني اتومبيل .
q
قرار ندادن گيره مربوط
به صندلي در زير بغل كودك .
q
اطمينان پيدا كنيد كه
صندلي ايمني كودكتان جديد باشد .
q
تمام قسمتهاي صندلي را
بررسي كنيد كه درست وصل شده باشد .
q از صندلي ايمني كه ترك ، يا تاب برداشته و كج شده
باشد استفاده نكنيد . هرگز صندلي ايمني آسيب ديده نخريد .
q
پيشنهاد نمي شود كه از
صندلي كودكان بزرگتر از 10 سال استفاده كنيد .
همانطور
كه كودك بزرگتر ميشود صندلي ايمني او نيز تغيير مي كند . در سني كه كودك مي تواند
بنشيند . اين نوع صندلي با كمربند اتومبيل و با قلاب خود به قسمت پايين صندلي ،
محكم وصل مي شوند . در اين وضعيت ايمني كودك بسيار بيشتر خواهد بود . كمربند ايمني اتومبيل بايد به نحو صحيح مورد استفاده قرار گيرد . اگر كمربند روي
شكم يا گلوي كودك قرار گيرد ، اشتباه نصب شده است . كمربند قطري بايد در قسمت
پايين شكم محكم شود و كمربند سرشانه بايد در امتداد شانه قرار گيرد . اگر ماشين
شما مجهز به پشتي سر باشد ، ميتوانيد از بالش مخصوص استفاده كنيد كه كودك بعد از
نشستن بر روي آن بتواند به راحتي از كمربند ماشين استفاده كند . اين پشتي ، در
زماني كه كسي از پشت با اتومبيل شما تصادف كند ، محافظ خوبي است . در صورت عدم
وجود پشتي سر ، بهتر است از صندلي ايمني مخصوص استفاده كنيد.
![]() |
![]() |
||
رانندگي با آرامش خيال با وجود يك كودك براي بعضي از والدين
مشكل است . به نظر مي رسد ، داشتن كودكان آرام و راضي در صندلي ايمني كاري غيرممكن
است. ولي اين را بخاطر داشته باشيد همان زمان كه شما
با كودكتان بر سر نشستن در صندلي ايمني دست و پنجه نرم مي كنيد و او با جيغ زدن و
گريه كردن مي خواهد شما را وادار كند كه قبول كنيد كه او از صندلي ايمني استفاده
نكند ، احتمال يك تصادف وجود دارد . رعايت چند
نكته به شما كمك ميكند كه در زمان رانندگي كودكانتان را آرام نگه بداريد :
q از همان بدو تولد كودك را در صندلي ايمني قرار
دهيد . اين كار باعث مي شود كه نشستن در صندلي بصورت عادت درآيد و كودك احساس كند
كه صندلي ايمني يكي از قسمتهاي مهم اتومبيل سواري است . اينگونه كودكان ، احتمال
بيشتري دارد كه در سن بالاتر راحت تر در صندلي ايمني بنشينند .
q در هر بار سوار شدن در اتومبيل ، صرف نظر از
مسيرهاي بلند يا كوتاه ، كمربند كودك را به طرز صحيح ببنديد .
q خودتان الگو باشيد . هر زمان كه در اتومبيل قرار
مي گيريد كمربند ايمني خود را ببنديد . وقتي كودكتان عمل شما را ببيند ، او هم
اينكار را انجام ميدهد.
q در اتومبيل حرفهاي خنده دار بزنيد . اسباب بازي
هاي سالم و تميز ، كتاب يا موسيقي مي تواند كودك را در ماشين مشغول نگه دارد .
q به كودك اجازه بدهيد كه برچسب ، ماركهاي مسابقه ،
يا اسمشان را روي صندلي ايمني خود بزنند . بدين ترتيب آنها احساس مي كنند يك جاي
اختصاصي براي خود دارند .
q كودك را تشويق كنيد كه از پنجره بيرون را تماشا
كند . هر چيز متحركي ميتواند كودك را خوشحال كند . از او راجع به چيز هاي جالبي كه
در بيرون ميبيند سؤال كنيد . در برابر چشمان نوزادان نوارچسب روشن و براق ، تصاوير
رنگين قرار دهيد .
q قاطع باشيد . هر كودكي سعي ميكند گاهي اوقات از
صندلي ايمني خود بيرون بيايد . اگر اين اتفاق افتاد بلافاصله به كنار خيابان يا
جاده برويد و ماشين را متوقف كنيد . به كودك بگوئيد كه در صندلي خود باقي بماند .
با انجام اين كار ، كودكتان ياد مي گيرد كه اگر در صندلي خود نباشد ، شما هم حركت
نميكنيد .
دوچرخه سواري فعاليتي لذت بخش است كه در بين
كودكان 14-10 سال معمول است . حدود نيمي از كودكاني
كه در حوادث مربوط به دوچرخه سواري كشته مي شوند در گروه سني 14-5 سال هستند . هر سال حدود 50000 كودك در حوادث دوچرخه سواري
آسيب مي بينند . تعجب آور اين است كه بدانيم حوادث عمده دوچرخه سواري در
تصادف با وسايل نقليه نيست ، بلكه اغلب حوادث در خانه ها
يا در خيابانهاي آرام اتفاق مي افتد . حدود 95 درصد از تمام آسيب هاي ناشي از
دوچرخه سواري زماني است كه كودك به زمين مي افتد ، يا با چيزهائي مثل دست انداز ،
تير تلفن ، پياده رو و يا دوچرخه سوار ديگري برخورد مي كند .
حوادث دوچرخه سواري عامل عمده آسيب مغزي
در بين كودكان سن مدرسه است . آسيب مغزي مثل شكستگي
استخوان هرگز التيام نمي يابد . آسيب مغزي ميتواند به مرگ يا به معلوليت دائمي منجر
شود . كودكانيكه بعد از آسيب مغزي زنده مي مانند ، ممكن است تا پايان عمر از
بيماري هاي ذهني يا حافظه رنج ببرند .
كلاه ايمني دوچرخه سواري بسيار با ارزش است . مغز را نه
ميتوان خريد و نه ميتوان چيزي را جايگزين آن كرد . زندگي شما و آينده شما در خطر
است . تحقيقات نشان داده است كه كلاه ايمني دوچرخه ، اسيب مغزي را در بيش از 85%
از موارد كاهش مي دهد . شما هيچ وقت يك اتومبيل بدون ترمز را نمي خريد ، پس چطور يك دوچرخه بدون
كلاه را براي كودك خود ميخريد؟
هميشه كلاه ايمني خود را در موقع
راندن دوچرخه بپوشد . هميشه بايد اين احتمال را در ذهن داشته باشيم كه ممكن است يك
تصادف اتفاق بيفتد .اگر اين اتفاق بيفتد مغز تان از شما تشكر ميكند . بياد داشته
باشيد ، حتي اگر سرعت شما كم باشد ، افتادن از دوچرخه يكي از عوامل ايجاد آسيب
مغزي است .
دوچرخه سواراني كه خودشان نوع كلاه خود را انتخاب
مي كنند ، احتمال بيشتري وجود دارد كه آن را بيشتر بپوشند . كلاهي را ، انتخاب
كنيد كه از پوشيدنش لذت ببريد . ميبايست عادت پوشيدن كلاه ايمني را در خود ايجاد
كنيد . كودكتان را از همان ابتدا با كلاه ايمني آشنا كنيد . حتي در سنين ابتدائي و
سه چرخه سواري . آنها بايد كلاه را در هر بار سوارشدن بر دوچرخه بپوشند . بعنوان
پدر و مادر اصرار كنيد كه كودكتان كلاه ايمني را بپوشد . قانون
ساده اي است : اگركلاه ايمني نه - دوچرخه هم نه
و يا اينكه خود براي او يك الگو باشيد . هميشه در هر بار سوارشدن ، كلاه ايمني
بپوشيد .
q مطمئن شويد كه كلاه ايمني استاندارد است و برچسب
استاندارد بر روي آن وجود دارد .
q مطمئن شويد كلاه ايمني مناسب است . كلاه ايمني خوب
يعني اينكه بندهاي چرمي داشته باشد ، كاملاً سر را بپوشاند ، راحت باشد . اندازه
سر باشد و در روي سر ثابت باشد ، بطوريكه نتوانيد به هر جهتي كه بخواهيد آن را
بچرخانيد .
q تمامي دوچرخه سواران احتمالاً دوچرخه را درست
هدايت ميكنند ، ولي براي حفظ خود و ديگران در مسيرها ، يادگيري مهارتها و قوانين
براي تمامي دوچرخه سواران لازم است .
موتور سواري :
تابستان
زماني است كه افراد را براي موتورسيكلت سواري مشتاق تر مي كند تا آزادانه بر هواي
گرم تابستان حمله برند . اما همين باز بودن و بي حفاظ بودن آن ايمني كمتري را نسبت
به اتومبيل ايجاد ميكند . موتور وسيله ايمني نيست و به آساني واژگون مي شود ، به
همين دليل مي بايست در زمان سوار شدن بر موتور سيكلت با احتياط بيشتر عمل كرد . قبل از اراده كردن براي موتورسواري لازم است آمادگي و
مهارتهاي ضروري براي موتورسواري يادگرفته شود .
سعي
كنيد موتورسيكلت را با به وزن و اندازه متناسب انتخاب كنيد . يك موتور با اندازه
متناسب يعني زماني كه شما بر آن سوار هستيد بتوانيد هردوپايتان را بر زمين بگذاريد
، و آن را به راحتي كنترل كنيد . استفاده از كلاه
ايمني و پوشيدن لباس موتورسواري پيشنهاد مي شود .
اگر پشت ترك موتور سوار مي شويد ، بايد مثل راننده موتور ، كلاه
ايمني به سر بگذاريد ، چون هر دو به يك اندازه در معرض خطر هستيد و كلاه در موقع
تصادف و زمين خوردن مانع آسيب ديدن جمجمه مي شود0
قبل از موتورسواري مطمئن شويد كه موتور از هرنظر آماده است .
آماده شدن براي رانندگي قسمتي از سفر است . قبل از
سوارشدن يك بازرسي كامل و سريع انجام دهيد . بررسي قسمتهاي مختلف موتور به صورت تك
چرب هميشه در ذهن خود داشته باشيد :
ت - تايرها و چرخها : پرباد ، بدون ترك ، بدون برآمدگي و
يا تورفتگي باشد . ميله هاي چرخ محكم و مقاوم باشند .
ك –
كنترل ها :
مطمئن شويد اهرمها شكسته ، خميده ، و يا شل و آزاد نباشند .
چ - چراغها و وسائل الكتريكي : بررسي كنيد كه باتريها
تميز و كارا باشند . سيم كشي ها درست باشد . چراغهاي جلو و عقب سالم و بدن شكستگي
باشد و مطمئن شويد كه درست كار ميكنند .
ر –
روغن و بنزين موتور : اندازه بنزين و روغن موتور مناسب باشد .
ب –
بدنه و شاسي موتور : بدنه موتور سالم ، بدون فرورفتگي يا برآمدگي باشد . مطمئن شويد كه همه
قسمتها سالم است .
اگرچه انجام اين مراحل زياد است ولي معاينه و
وارسي آنها كاملاً سريع انجام ميگيرد . ممكن است اين بررسي ها تضمين كننده عدم
وقوع تصادف نباشد ، ولي احتمال يافتن مشكل را قبل از اينكه به يك عامل خطر و يا
عامل مرگ تبديل شود ، افزايش مي دهد .